Reportage

De Canon vindt eindelijk onderdak

Het duurde tien jaar, maar vanaf juni is de Canon van Nederland te zien in het Arnhemse Openluchtmuseum. Filmpjes, games en voorwerpen maken van de vaderlandse historie een multimediaspektakel.

null Beeld null

'Het is alsof er een klein museum bijkomt', zegt directeur Willem Bijleveld (63) als hij donderdagochtend op een rommelige persconferentie de plannen ontvouwt voor zijn Nederlands Openluchtmuseum. Dat wint binnenkort aanzienlijk aan historisch belang: vanaf juni is er de Canon van Nederland te zien.

Wie dan de ingang van het museum in Arnhem betreedt, kan kiezen: rechtdoor het park in met al zijn historische gebouwen, of rechtsaf om zich eerst te laten onderdompelen in een digitale wereld. Tachtig filmpjes, tientallen games en 150 voorwerpen uit tal van musea verbeelden straks de vijftig thema's ('vensters') waarin de geschiedenis van Nederland is samengevat.

De Canon van Nederland werd tien jaar geleden samengesteld door een commissie onder leiding van de wetenschapper Frits van Oostrom en is inmiddels voor veel scholieren gesneden koek. De synopsis zou tevens de basis vormen van het op te richten Nationaal Historisch Museum, dat in 2004 door de SP'er Jan Marijnissen was bedacht.

Hele geschiedenis van Nederland op een rijtje

De bouw van dat museum werd echter vertraagd door onenigheid over de locatie (het zou oorspronkelijk naast het Openluchtmuseum komen) en ontwerpen die financieel onhaalbaar bleken te zijn. Het kabinet-Rutte I trok in 2010 de beloofde steun van 50 miljoen euro in, omdat die niet verantwoord zou zijn gezien de zware bezuinigingen op de culturele sector. Het Nationaal Historisch Museum kwam een jaar later alsnog van de grond in de Zuiderkerk in Amsterdam, maar stierf een snelle dood door gebrek aan geld.

Toen kreeg het Openluchtmuseum de eer de Canon van Nederland museaal te ontwikkelen, in samenwerking met het Rijksmuseum in Amsterdam. 'Een fantastische kans', zegt Bijleveld nu. 'Wij worden na het Rijks het tweede museum waar je de hele geschiedenis van Nederland op een rijtje ziet.'

Voor 17 miljoen euro wordt het Entreepaviljoen verbouwd, 'een fractie van wat het Nationaal Historisch Museum had moeten kosten', aldus Bijleveld. Hij was tot 2014 directeur van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam, waar onder zijn leiding veel werk is gemaakt van multimedialisering. Wat er op dit vlak komt in het Openluchtmuseum is 'de overtreffende trap', stelt hij.

De bezoeker krijgt een parcours voorgeschoteld dat begint met een 'tijdtunnel'. Daarin tonen filmpjes hoe er door de eeuwen heen licht is gemaakt, maaltijden zijn bereid en het kinderspel zich heeft ontwikkeld.

De grote koepel daarna biedt tien historische decors die elk een periode verbeelden, zoals de Gouden Eeuw. Er worden museumstukken getoond, maar er kan ook van alles digitaal worden geraadpleegd. 'Je kan zoveel graven als je wilt', zegt Martine Gosselink, hoofd afdeling geschiedenis van het Rijksmuseum.

Via een kleine bioscoop gaat de tijdreis verder naar de laatste zaal, waarin alle vijftig vensters van de Canon van Nederland op een interactieve wand nader kunnen worden onderzocht.

De Canon krijgt ook een vervolg in het park zelf. Zo is de watersnood van 1953, een van de vijftig vensters, uitgebeeld door een herbouwde noodwoning die na de ramp door Noorwegen aan Nederland was geschonken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden