De bulldozer stopte niet

    • *..

‘Over Israël en Palestina praten is nieuw voor me‘, schreef de 23-jarige Rachel Corrie op 27 januari 2003, vlak na haar aankomst in het gebied. ‘Dus ik besef niet altijd de politieke implicaties van wat ik zeg.’

Desalniettemin werd ze nog geen twee maanden later gezien als martelaar. Als menselijk schild wierp zij zich op voor een bulldozer die op weg was naar een Palestijnse woonwijk. De bulldozer stopte niet.

In de onderzoeksdocumentaire Rachel reconstrueert regisseuse Simone Bitton – van Joods-Franse afkomst, geboren in Marokko – het voorval, dat in de internationale media al veel aandacht trok. Dat doet ze heel secuur: ze laat iedereen aan het woord, van Rachels medeactivisten tot een Israëlische soldaat, van haar ouders, de Palestijnse familie waar ze verbleef tot de mannen die de bulldozer bestuurden.

De terugkerende centrale vraag blijkt even simpel als niet te beantwoorden: was dit een tragisch ongeval, zoals de officiële Israëlische lezing luidt, of een welbewuste moord? Steeds duidelijker wordt dat in een gebied als de Gazastrook geen eenduidige antwoorden zijn.

Bitton heeft verbluffend materiaal tot haar beschikking: zo kreeg ze een militaire film in handen van het gebied, tijdens Rachels laatste minuten – waar de camera opmerkelijk genoeg net even op iets anders gericht is. En ze kon gebruik maken van Rachels reisdagboek, brieven en e-mails.

Het geeft de documentaire een air van onpartijdigheid die niet helemaal terecht is: het Israëlische kamp wordt een stuk harder ondervraagd.

Kritiek op bijvoorbeeld de International Solidarity Movement, die volgens de documentaire bevlogen jongeren na een cursus van een dag al inzet als menselijk schild, klinkt veel meer tussen de regels door.

Maar het is vooral jammer dat de documentaire door Bittons gedegen aanpak afstandelijk blijft. Naïef of terecht bevlogen, zelfbewust of een speelbal in het conflict: Rachel is allang een representant geworden van jonge vredesactivisten die in het buitenland hun leven wagen – zoals in juni weer duidelijk werd, toen een door activisten begeleid hulpkonvooi op weg naar Gaza werd aangevallen door de Israëlische marines. Alleen al om die reden had het meisje in het 100 minuten durende welles-nietes-spel over haar dood zelf best een grotere rol mogen krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden