De briljante methode van de kletskoppen

Talking heads: zappend langs de stoet televisiezenders zie je op sommige avonden niks anders dan pratende hoofden. Beeldvullende koppen, monden, geklets....

Pol, Pel en Pingo is geen balloonstrip en geen ondertekststrip, want Hansen had een derde, briljante weg bedacht: de kopjes van de personages die praten, worden onder aan de plaatjes nog eens getekend. Deze strip is namelijk bedoeld voor kleine kinderen, en uitgever Casterman verbindt er de AVI-niveaus 4 tot en met 7 aan. De pratende hoofdjes van Pol, Pel en Pingo zijn zo geliefd, dat de Vlaamse tekenaar Bart Schoofs er twee jaar terug nog een kostelijk eerbetoon aan bracht in zijn verhaal 'Thuis is waar de pannekoeken zijn'. (Er worden heel veel pannenkoeken gegeten door Pol en zijn vrienden.)

Daarom is het zo jammer dat Casterman nu aan een heruitgave van deze unieke strip is begonnen waarbij de kletskoppen zijn vervangen door doodgewone balloons: vanaf Pol op Robinson-eiland is het gedaan met Hansens vondst.

De recensenten van Biblion maken het nog erger door de vaderlandse bibliothecarissen op te zadelen met de omschrijving: 'Wel aardige, al of niet omkaderde vrolijk gekleurde plaatjes voorzien van korte onderschriften, met vrijwel altijd piepklein het hoofd' van degene die spreekt. Helaas wordt de duidelijkheid hierdoor niet vergroot.'

Blijkbaar kunnen de meningen over wat het beste communiceert sterk verschillen. Edmond Baudoin, een van de meesters van de Europese strip, maakt in zijn nieuwste graphic novel De vier stromen in elk geval gretig gebruik van het pratendehoofdensysteem. Het boek is een politieroman van Fred Vargas, die in Angoulême is bekroond met de prijs voor het beste scenario, en Baudoin heeft het op een zeer vrije manier bewerkt. Woordloze beeldreeksen worden afgewisseld door beeldloze woordreeksen, er komen 'traditionele' passages met tekstballoons in voor, er staan stillevens en landschappen in, maar het opvallendst zijn de bladzijden waarop Baudoin de hoofden van de personages die aan het woord zijn, isoleert. Hierdoor is hij in staat om de vaart te houden in het gespannen groepsgesprek over de moord die mischien gepleegd gaat worden.

Baudoin hoeft zich niet bezig te houden met achtergronden, lichaamstaal en kadrering, hij kan zich beperken tot gelaatsuitdrukkingen. Interessant detail: hoofdpersoon Jean-Baptiste Adamsberg, volgens de flaptekst een 'onconventionele diender', heeft in het hele boek het hoofd van tekenaar Baudoin. Als dit hoofd spreekt, doet het dat met de stem van de tekenaar.

Joost Pollmann

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden