Stijlpastoo De bril

De bril als modeaccessoire wint het van versiering

Het functioneelste accessoire is de bril, zegt Esquire’s hoofdredacteur Arno Kantelberg. Met een geheel eigen maatschappelijke betekenis.

Sher Mohammad Abbas Stanikzai. Beeld AP

Een bril is een accessoire die vorm en functie verenigt. Bij veel accessoires is in de loop der tijd die functionele eigenschap verwaterd, zoals bij de stropdas, het horloge en – sinds de uitvinding van elastiek – de sok­ophouder. Denk ook aan de jarretelles bij de dames. Daar is vorm boven functie gaan gelden. Het accessoire vervult hier sec de rol van versiering.

Maar van een bril kun je dat nooit zeggen. Ton Elias zou waarschijnlijk de riem inbrengen, maar ik meen dat de bril het functioneelste accessoire is. Hij helpt schoolkinderen om het digibord te ontcijferen en chauffeurs om niet op een tegenligger te botsen. Des te opmerkelijker dat die bril zo vaak in de kermissfeer wordt getrokken. Jacques D’Ancona, Elton John, Dame Edna, de shutter shades van Kanye... de bril is de vrouw-met-de-baard onder de accessoires. Terwijl er zo veel maatschappelijke betekenis in te ontdekken is. Zie de browline glasses van Malcolm X. Die gaven in de jaren vijftig een intellectueel vernis aan het zwarte activisme in Amerika. Of het ziekenfondsbrilletje van John Lennon (in Engeland granny glasses genoemd). Lennon gaf daarmee een pacifistisch-politieke dimensie aan zijn artiestendom. Het zijn voorbeelden waarmee ik een brug wil slaan naar de bril van de bebaarde bidder hierboven. De oplettende krantenlezer herkent Sher Mohammad Abbas Stanikzai, hoofd­onderhandelaar van de Taliban met een bril die ongewoon glamoureus is voor een talibanvertegenwoordiger. Misschien probeert Stanikzai op te bieden tegen Hamid Karzai. Die heeft als oppositieleider een stapje terug moeten doen, maar onder zijn mantel, de chapan, oogt hij nog altijd als de koning zelve. Karzai is voor de Afghaanse president Ashraf Ghani wat Churchill was voor Attlee, wat bij de volgende verkiezingen weinig goeds belooft voor Ghani.

Hamid Karzai. Beeld Hollandse Hoogte / REX by Shutterstock

De bril van Stanikzai heeft de contouren van een pilotenbril, met in het midden een zogenaamde brow bar, oorspronkelijk bedacht om het zweet van het voorhoofd op te vangen. Onder zijn zwarte, westerse jasje draagt hij de wijde broek met lang overhemd, de salwar kameez. De tulband, verplichte taliban-dresscode, glimt trots. Poeh hé, die onderhandelingstafel lijkt wel een schuttersstuk van Rembrandt, wat een ornamentele rijkdom. In het land waar de vrouw zich moet verstoppen, krijgt de pauw in de man vrij spel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden