De 'Bos' is volwassen

De 'Bosatlas' staat in veel boekenkasten, maar wie een vakantie plant heeft er niet veel aan. 'De Wereld Bosatlas', die vandaag wordt geïntroduceerd, is anders....

Rolf Bos telde vier keer zoveel plaatsnamen. Gewicht: vier kilo.

Was De Wereld Bosatlas een schoolatlas geweest, scholieren en hun ouders hadden moord en brand geschreeuwd. De nieuwe omvangrijke atlas weegt een kleine vier kilo, en dat hadden al die Eastpak-rugzakjes niet getrokken.

Ze kunnen opgelucht ademhalen. De nieuwe wereldatlas mag de vertrouwde naam 'Bos' dragen, hij is nadrukkelijk níet bedoeld voor schoolgebruik. Daar houden we De Grote Bosatlas voor, zegt Johan Russchen, hoofd cartograaf bij uitgeverij Wolters-Noordhoff.

Dat levenswerk van Pieter Roelf Bos verschijnt al sinds 1877. De Grote Bosatlas is inmiddels aan zijn 52ste editie toe. Naar schatting zijn er de afgelopen 128 jaar meer dan twee miljoen van verkocht.

In het 'atlasgekke' Nederland staat in minstens een op de twee huishoudens een atlas, en laat dat dan nou vaak die Bosatlas zijn. Dat thuisgebruik leidt soms tot teleurstellingen, aldus uitgever Peter Vroege van Wolters-Noordhoff. Veel kleine plaatsen in de traditionele vakantielanden zijn niet in de atlas opgenomen. Dus geen Castiglione del Lago in Umbrië, geen Sant Joan de Labritja op Ibiza en geen Ferrières in de Ardennen.

Dat is bewust gedaan. 'Bij een schoolatlas gaat het nu eenmaal om de grote lijnen en de thematische kaarten die aansluiten bij het leerplan, en niet het opnemen van zoveel mogelijk details. De klare lijn is zelfs hét handelsmerk van de Bosatlas, al sinds de eerste druk in 1877.'

Bij Wolters-Noordhoff maakten ze al eerder een atlas die uitgebreider was dan de beroemde 'Bos', sec de Wereld Atlas genoemd, zonder de naam van de oervader. De Wereld Bosatlas is ruim honderd pagina's dikker dan die eerdere wereldatlas uit Groningen, en bevat tweehonderd pagina's meer dan de 'gewone' Bosatlas.

De nieuwe, in witte kaft gehulde atlas glijdt soepel uit de bijgeleverde luxe, 'met linnen verstevigde' beschermdoos. De eerste indruk: prachtig, maar hebben ze in Groningen misschien een beetje te veel gekeken naar de Times Atlas of The World, die ook al in zo'n witte doos is gestoken?

Want dat is natuurlijk het leed van alle goede atlassenmakers in de wereld. Maak je een grote atlas, dan ligt een vergelijking met de 'Rolls-Royce onder de atlassen', de Times Atlas, het vijf kilo zware standaardwerk, voor de hand.

De 'Times' (die ruim 230 euro kost) blijft ongetwijfeld het standaardwerk voor de ware atlassenliefhebber, met zijn 544 pagina's en driehonderd kaarten, de nieuwe 'Bos' is zeker geen zwakke afspiegeling.

Sterker nog, voor de gemiddelde Nederlander is de nieuwe atlas uit Groningen een betere keuze. Niet eerder verscheen een atlas die zoveel aandacht besteedt (meer dan dertig pagina's) aan de Benelux. Want dat hebben ze altijd vreemd gevonden in Groningen, dat Nederland er in alle grote, buitenlandse overzichtsatlassen die hier verkrijgbaar zijn, zo bekaaid van afkomt.

De nieuwe atlas is vanuit Nederlands perspectief opgezet, maar de rest van de wereld komt ook ruim aan bod. De kaarten, in overleg met het Italiaanse Instituto Geografico De Agostini in Novara ontwikkeld, bieden veel meer dan alleen de Benelux. De gehéle wereld werd in Groningen opnieuw op fantastische wijze vormgegeven. En daarbij blijft het niet, ook de satellietfoto's vormen een lust voor het oog.

Extra aandacht is er voor de 'herkomstlanden van nieuwe Nederlanders', de voormalige koloniën en populaire vakantiegebieden. Suriname staat er keurig in (wat blijft dat land toch leeg), ook Marokko mag niet klagen. Beide landen staan trouwens ook al los vermeld in de gewone schoolatlas.

Maar een verdere vergelijking met dat bekende standaardwerk is zinloos. De nieuwe 'Bos' bevat viermaal zoveel plaatsnamen als de vertrouwde schooleditie. De traditionele vakantielanden als Groot-Brittannië, Frankrijk en Italië zijn verdeeld over verscheidene deelkaarten.

Fraai initiatief, al dringt de vraag zich wel op waarom Griekenland het dan met één kaart moet doen. De eilanden in de Egeïsche Zee, toch ook een populaire vakantiebestemming, komen er bekaaid af. Wellicht verdient ook Turkije in de toekomst wat meer aandacht.

Ze tonen liefde voor hun vak, daar in Groningen. De nieuwe atlas bevat imposante uitvouwkaarten, van onder meer Indonesië en de Alpen. En de cartograaf die verantwoordelijk is voor de fantastische kaart van het Nijldal verdient een loonsverhoging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden