Boeken Omslag

De boektitel uit één letter doet het nog altijd goed

Soms is één letter genoeg voor een boektitel.

Beeld Podium

Kapitaal is alles wat hoofdzaak is. Het woord stamt van het Latijnse caput (hoofd) en kent een stoet afgeleide woorden, van kapitein en kapiteel tot kapitalist. Wie iets belangrijks te melden heeft, doet dat in kapitalen (‘LEES DIT!’) – hopelijk met beleid, want een tekst in louter hoofdletters leidt tot overkill.

Een kapitaal is zo’n krachtig ding dat hij in zijn eentje een titel kan dragen. Zie de regisseurs Fritz Lang en Costa-Gavras die hun films kortweg M (1931) en Z (1969) durfden te noemen.

De titel uit één letter heeft ook een traditie in de letteren. In James Joyce’s roman Ulysses (1922) droomt Stephen Dedalus van boeken ‘with letters for titles’ (‘Have you read F? O yes, but I prefer Q’). Intussen zijn er genoeg werkelijk bestaande voorbeelden, al dan niet met een ondersteunende ondertitel: Andy Warhol (a, 1968), Tom McCarthy (C, 2010), Daniel Kehlmann (F, 2013), John Berger (G., 1972), Howard Jacobson (J, 2014), Roberto Calasso (K., 2002), Shira Keller (M., 2012), Thomas Pynchon (V., 1963), Georges Perec (W, 1975), Luther Blisset (Q, 1999), John Updike (S., 1988) en Sue Grafton (X, 2015).

Ze komen bijna allemaal aan bod in het lezenswaardige essay dat ontwerper en beeldend kunstenaar Louis Lüthi eerder dit jaar aan het ‘alfabetboek’ wijdde, A Die with Twenty-Six Faces (Roma Publication; € 18), waarin hij constateert dat de L als enige letter nog niet als boektitel is gebruikt. Een mooie grap dus dat de schrijver ter compensatie zijn eigen initiaal op het omslag heeft gezet.

Lüthi kan twee nieuwe titels aan zijn verzameling toevoegen. Allereerst Salman Rushdie’s Quichot (Atlas Contact; € 24,99), geen alfabetboek in zuivere zin, maar dankzij de formidabele Q van ontwerper Nanja Toebak te mooi om hier ongenoemd te laten. Net zo monumentaal is de kapitaal op M, Antonio Scurati’s grote roman over Mussolini. Het ontwerp is overgenomen van de Italiaanse editie M – Il figlio del secolo (uitgeverij Bompiani, ontwerp Polystudio), het eerste deel van een geplande trilogie dat in juli de Premio Strega 2019 won.

Beeld Podium
Beeld Atlas Contact

Antonio Scurati: M – De zoon van de eeuw

Ontwerp Polystudio/Barbara van Ruyven. Podium; € 35.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden