De gidsDe boekenluisteraar

De boekenluisteraar hoort 20 uur onvoorstelbare geschiedenis en raadt iedereen aan hetzelfde te doen

Hugo Blom leidt u door de wereld van het luisterboek. 

Beeld Thomas Rap

Deze week hoef ik geen moeite te doen. Niet eindeloos op zoek naar een mooi thema, waar ik dan een paar passende luisterboeken aan kan hangen. Het thema is er, en allerlei verontrustende berichten maken het helaas actueel. Voor mijn generatie was de Tweede Wereldoorlog ver weg – we werden zo ongeveer een kwarteeuw na het eind geboren – en dichtbij: onze grootouders en ouders hadden hem meegemaakt, de literatuur die we lazen was ervan doordrenkt, onze geschiedenisleraar hoefde in de klas geen antisemitisme het hoofd te bieden, laat staan de discussie Holocaust vs. Israël/de Palestijnse kwestie een ‘lastig gesprek’ te noemen, zoals ik afgelopen week op tv zag. De herdenking van de bevrijding van Auschwitz 75 jaar geleden is alomtegenwoordig, maar gek genoeg voelen antisemieten zich toch weer vrij genoeg om daar zelfs op zo’n moment min of meer openlijk voor uit te komen.

Het was een van de vragen aan oud-verzetsstrijder en overlever van Ravensbrück Selma van de Perre op 7 januari bij DWDD. Of ondanks de jaarlijkse herdenkingen en aandacht die daarmee gepaard gaat, jongere generaties het misschien nog wel wíllen aanhoren, maar het niet meer kunnen voelen. Dat was voor haar precies de reden dat ze haar verhaal aan ‘de kinderen’ wilde vertellen. Over Van de Perre maakte Mathijs Deen voor VPRO’s radioprogramma OVT een driedelige documentaire en afgelopen donderdag verscheen de luisterversie van haar boek Mijn naam is Selma. Haar verhaal wordt voorgelezen door Charlotte Lap, die weliswaar geen 20 meer is, maar wel zo kan klinken. Dat komt goed uit, want Selma vertelt haar verhaal in de eerste persoon en was 17 toen de oorlog uitbrak. Aan het begin van elk hoofdstuk horen we Selma zelf in fragmenten uit voornoemde radiodocumentaire. Dat maakt dit luisterboek tot veel meer dan een boek met een verhaal uit die oorlog: het is een getuigenis door een nog levende stem.

Terwijl ik dit schrijf, maakt de jury van het Costa Book of the Year bekend dat Jack Fairweather heeft gewonnen met The Volunteer. Daarin vertelt hij het levensverhaal van Witold Pilecki, een voormalige Poolse officier die zich vrijwillig in Auschwitz liet opsluiten om daar het verzet te organiseren. Pilecki zou van het najaar van 1940 tot zijn ontsnapping in 1943 in Auschwitz verblijven en van daaruit informatie smokkelen naar zijn verzetsgroep, en later ook naar de geallieerden. Zijn rapporten over de ontelbare doden in het kamp werden gezien als overdreven en een verzetsoperatie om het kamp te bevrijden met geallieerde steun werd te riskant bevonden. Pilecki werd na de oorlog ter dood veroordeeld omdat hij weigerde zijn strijd tegen het Sovjetregime te staken. Voorlezer is David Rintoul, een klassieke Engelse acteur met dito stem.

Twee boeken, samen twintig uur onvoorstelbare geschiedenis, waarmee je denk ik wel een paar lessen kunt vullen. Wie horen wil, zal voelen.

Recensie

Met haar autobiografie doorbreekt de 97-jarige Joodse verzetsvrouw Selma van de Perre het zwijgen over haar huiveringwekkende ervaringen in ongekunsteld proza. Lees hier de recensie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden