De blessure van het ik wordt een volksziekte

De omslag - 'Geldmakers' - lonkt naar de miljonairs onder ons, maar Elsevier reserveert toch ook nog een hoekje voor een fenomeen dat meer mensen raakt: verlegenheid....

De 'geldmakers' hebben evenmin iets aan dat soort volk. Zij mikken op winnaars in onze prestatiemaatschappij, de welgestelden. Wie bij Van Lanschot Bankiers individueel raad wil krijgen, moet zeker twee ton hebben; ING adviseert pas bij minimaal 450 duizend gulden vermogen; bij MeesPierson en Optimix kom je er niet in als je niet met 2 à 2,5 miljoen aan komt sjokken, en Nachenius en Morgan Stanley Dean Witter verheffen zich pas uit hun stoel als de klant vijf à tien miljoen gulden weegt.

Het 'schuim der natie' moet een andere kick zoeken. HN signaleert dat tegenwoordig 'jongeren uit christelijke milieus evenveel alcohol drinken als niet-christelijke jongeren'. Ouders en kind praten in christelijke milieus wel over verliefdheid, seksualiteit en huwelijk, maar niet over drank.

Opvallend is dat de drankbestrijding in Nederland compleet buiten beeld is geraakt. Bij de Algemene Nederlandse Drankbestrijding te Utrecht of de Algemene Nederlandse Geheelonthoudersbond in Leiden krijgt de redactie geen gehoor. Bij de Stichting Christelijke Beweging voor Drankbestrijding neemt secretaris-penningmeester Henk Ploeger (76) wel de telefoon op. De christelijke desinteresse voor het drankmisbruik blijkt groot: kerkeraden sturen het orgaan van de stichting, De Blauwe Wegwijzer, terug met: 'Gelieve ons van de verzendlijst te schrappen'. Ploeger: 'Men wil zichzelf het eigen alcoholgebruik niet ontnemen'. Het bon mot van de Franse schrijver Francois Rabelais dat 'een gezonde ziel niet kan leven in een droog lichaam', heeft na de roomse liefhebbers thans ook de christelijken beneveld.

HP/De Tijd waagt een spagaat tussen 'Modern schuldgevoel' en 'Go! Go! Go!', de strijdkreet waarmee een nieuwe lichting jongeren de arbeidsmarkt bestormt. De starters verwachten de beloning voor hun inspanningen onmiddellijk. 'Mensen zijn ongeduriger, zijn gewend iets snel te krijgen', meent socioloog Bram Steijn van de Erasmus Universiteit.

Maar er schuilt een addertje in het gras: in onze prestatiemaatschappij, zo gelooft de Tilburgse hoogleraar godsdienstpsychologie Rein Nauta, komen we in botsing met onzelf. 'We schieten tekort ten opzichte van het ideaalbeeld dat we van onszelf hebben.' Velen lopen vandaag de dag rond met een 'narcistische kwetsuur' ofwel 'een blessure van het ik'.

Nauta: 'Wat ik vaker zie is dat mensen zich niet in de eerste plaats vervelend voelen over het lot van een hulpbehoevende medemens, maar zich rot voelen omdat ze zelf niet kunnen leven naar hun ideaal een nobele figuur te zijn.' De 'narcistische kwetsuur' komt voort uit 'onzekerheid over eigen prestaties, uit teleurstelling over erkenning die uitblijft, over bewondering die wordt gemist, uit jaloezie op anderen die beter zijn.' De 'Go! Go! Go'-generatie zal er niet aan ontkomen; het door HP/De Tijd gesignaleerde nieuwe fenomeen flup (fun loving urban professional) evenmin.

De Groene Amsterdammer is gaan luisteren hoe Nederland zingt! De tocht voert langs het pinksterhoppen in de Pinkstergemeente - 'Dans in het rond en spring verheugd' - en het stoere Weespertrekvaart Mannenkoor: 'Je moet niet vragen wat er nou zo mooi of leuk is aan het zingen van zeeliederen, je moet het voelen en meemaken.'

Op de roemruchte transgene stier Herman blijkt een Amerikaans octrooi te liggen, meldt Vrij Nederland in een verhaal over de 'vechtmarkt om het patent op leven'. Nog zijn er in de biotechnologie veel taboes, maar hoe lang nog? Biochemicus prof. dr. Gerard van Beynum over het toepassen van octrooien: 'Wat we vijf jaar geleden on ethisch vonden, is nu aanvaardbaar'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden