BeeldvormersPaaltjes

De bijzondere verzameling van grafisch vormgever Onno Blase: rechte paaltjes, scheve horizon

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: paaltjes.

Beeld Onno Blase

Grafisch vormgever Onno Blase (31) was vorig jaar drie weken in Japan. Weet u hoeveel scheve paaltjes hij daar tegenkwam, in totaal? In het land van de rijzende zon? Drie! Probeer eens een gemiddelde straat in een Nederlandse binnenstad te vinden waar alle paaltjes fier recht overeind staan, dat zal niet meevallen. Dat soort dingen valt Blase op, omdat hij scheve paaltje verzamelt, al sinds 2011.

Zijn beeldverzameling, die deze week verschijnt in het treffend getitelde fotoboek Scheve Palen, bestaat inmiddels uit ruim 1.400 gefotografeerde scheve palen, die, het zal u meteen zijn opgevallen, zijn rechtgezet door de fotograaf, althans in beeld. Gevolg: rechte paal, scheve horizon, met de x-as in het ongerede. Het effect bij het doorbladeren van het boek, of het scrollen langs de beelden online, is onmiskenbaar te vergelijken met een licht gevoel van zeeziekte. Over zeeziekte gesproken: een van zijn favoriete beelden is de scheve paal op het strand. Niet vanwege de waarschuwing voor laagvliegende vliegers, maar vanwege die scheve horizon daar ver achter, waar een eenzame vissersboot een berg lijkt op te stomen.

uit de publicatie Scheve Palen - voor eenmalig kosteloos gebruiken bij stuk Mark Moorman over dit boekBeeld Onno Blase

Blase woonde jarenlang in Amsterdam, misschien wel wereldhoofdstad van de scheve paaltjes. Zo veel regelgeving en verkeersmanipulatie op zo’n klein oppervlak. Zulke krappe parkeerplekken versus een ongekende hoeveelheid onwennige automobilisten die in de hoofdstad maar eens moeten bewijzen dat ze kunnen fileparkeren. Hij woont sinds een jaar in Rotterdam en hij heeft echt het gevoel dat daar minder scheve paaltjes zijn. Geen Japanse toestanden hoor, maar wel meer ruimte.

Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase

Goed, zo’n beeldverzameling begint met één beeld, én de vondst dat hij de schade in het straatbeeld kon herstellen door de camera te kantelen: de paal staat weer recht en de wereld begint gevaarlijk te hellen. Hij begon in 2011 op Tumblr en daar kwam in 2014 Instagram bij. En met Instagram kreeg Blase wereldwijd correspondenten, die overal paaltjes aan het rechtzetten waren en die naar hem stuurden, als ware hij een internationaal scheve paaltjes hoofdkwartier.

Hij is grafisch vormgever (huisstijlen, boeken, posters) en geniet van wat hij ‘de pure schoonheid van het lijnenspel’ noemt. De verzameling is zijn blik gaan bepalen. Om scherp te blijven fietst hij altijd zonder muziek door de stad. Voor je het weet, mis je wat. En als je het niet meteen vastlegt bestaat het risico, klein weliswaar, dat de schade hersteld is als je er een volgende keer langskomt.

Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase

Een scheve horizon in fotografie is iets dat voorkomen moet worden, leren de meeste cursussen. In een wereld die op orde is, is de horizon horizontaal. Een bekende fotografiewebsite geeft ‘6 tips om een scheve horizon te voorkomen’ (tip 6: net zolang bijknippen totdat alles recht is). Maar neem een mooi overzicht als dat van Time Magazine dat de ‘100 invloedrijkste foto’s’ op een rijtje zet. Vergeet die horizontale horizon maar; de wereld staat in brand, de horizon is uit het lood geslagen, het landingsvaartuig is net gearriveerd op Omaha Beach. De scheve horizon brengt ons dichter naar het moment en de imperfectie is precies het punt dat de foto maakt.

Die scheve paaltjes overal zou je ook kunnen verbinden met de gevestigde opvatting over het zero-tolerancebeleid, ooit groot geworden in een stad als New York, waar een rechtstreeks – en onbewezen – verband werd gelegd tussen de manier waarop de stad met de openbare ruimte omging en de misdaadcijfers. Scheve paaltjes, gesloopte bushaltes, zwartrijders, graffiti zouden allemaal een snelweg zijn naar zware criminaliteit.

Maar de scheve paaltjes van Onno Blase zijn bepaald geen aanklacht. Het is een kleine ingreep van een burger die met een camera iets rechtzet – en ja, de wereld wordt er niet rechtschapener van, maar dat is ons lot.

Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase
Beeld Onno Blase
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden