Review

De bijna perfecte biografie over de bijna perfecte George Maduro

Het is Kathleen Brandt-Carey gelukt van de bijna perfecte George Maduro een bijna perfecte biografie te maken. In de Tweede Wereldoorlog stond hij voor Nederland op de bres, in Duitse gevangenschap was hij steun en toeverlaat van lotgenoten.

Kathleen Brandt-Carey - Ridder zonder vrees of blaam Het leven van George Maduro 1916-1945

Over slechteriken zijn beduidend meer boeken geschreven dan over nobele zielen. De slechterik biedt de auteur ook beduidend meer mogelijkheden om uit een groot arsenaal aan stijlmiddelen te putten. Misschien is dat de reden waarom tot nog toe geen biografie was verschenen van George Joshua Levy Maduro - wiens Joodse voornamen later werden verengelst tot George John Lionel.

In de meidagen van 1940 heroverde Maduro als huzaar met een handjevol pover bewapende mannen een strategisch gelegen villa op de Duitsers, hetgeen het Nederlandse leger in staat stelde de Wehrmacht van de drie vliegvelden bij Den Haag te verdrijven. Voor dit wapenfeit, dat werd geboekstaafd als 'Slag bij Dorrepaal', werd hij postuum onderscheiden met de militaire Willems-Orde. Hij weerstond de druk van zijn ouders, behorend tot de geldadel van Curaçao, om te breken met Hedda - 'een meisje van slechte manieren'. Tijdens de Duitse bezetting ontplooide hij zonder aarzelen verzetsactiviteiten. Als onderduiker was hij opgewekt en voorkomend.

Non-fictie

Kathleen Brandt-Carey

Ridder zonder vrees of blaam - Het leven van George Maduro 1916-1945

Spectrum; 422 pagina's; euro 24,99.

'Very near perfect'

In Duitse gevangenschap was hij steun en toeverlaat van lotgenoten - ofschoon hij als sefardische Jood beduidend meer te vrezen had. Tijdens verhoren door de SD hield hij de rug recht. Hij ging niet in op het voorstel zichzelf vrij te kopen. Nadat de gevangenis van Saarbrücken, zijn voorlaatste verblijfplaats, was gebombardeerd, hielp hij gewonde medegevangenen. Daar kwam nog eens bij dat George Maduro een uitzonderlijk mooie man was, die met vrouwen flirtte zonder hen 'met de ogen uit te kleden'. Kortom: hij was 'very near perfect', zoals een van zijn ooms het uitdrukte. Zie daar maar eens een spannende biografie van te schrijven.

Kathleen Brandt-Carey, nichtje (tantezegger) van Vivienne Maduro (een volle nicht van George) heeft het geprobeerd. Dat getuigt van lef. Ze heeft zichzelf voor het project amper twee jaar gegund: het boek moest worden gepresenteerd op 15 juli 2016, de honderdste geboortedag van George, in het naar hem vernoemde Madurodam. En zij heeft als aangetrouwd familielid van de Maduro's misschien nog wel meer geworsteld met de perfectie van George dan een buitenstaander zou hebben gedaan. Het verwijt dat zij onvoldoende kritisch was over de hoofdpersoon is tenslotte zo gemaakt.

Kleurrijk

Haar vertrouwdheid met de familie Maduro had ook voordelen. Zij kent de familieverhoudingen en kon daardoor met een zeker mededogen schrijven over de statusgevoeligheid van vader Jossy en diens pedagogische normen - die op de lezer een nogal curieuze indruk maken. Zo meent Brandt-Carey uit een brief van Jossy te kunnen opmaken dat hij, getuige een verwijzing naar een 'betrouwbaar etablissement', de ontmaagding van George heeft gefaciliteerd. Ter viering van zijn 21ste verjaardag.

George was, als held uit één stuk, beduidend minder kleurrijk dan zijn vader. Hij was opmerkelijk beginselvast voor een twintiger. Zo ging hij niet in op Jossy's suggestie om zich, bij de nadering van de oorlog, op Curaçao in veiligheid te brengen. 'Ons geslacht heeft veel aan Nederland te danken en indien het in nood is, is het mijn plicht dat ik op de bres sta.' Een vriend van de familie schreef na de oorlog: 'George heeft zich steeds doen kennen als een chevalier sans peur et sans reproche' (ridder zonder vrees of blaam, red.).

Pas in 1943 probeerde George Maduro naar de vrije wereld te ontkomen. Maar daarbij vertrouwde hij zichzelf en anderen toe aan Prosper de Zitter, een Vlaamse collaborateur die honderden mensen heeft verraden. Maduro werd overgebracht naar de gevangenis van Saarbrücken, en uiteindelijk naar kamp Dachau, waar hij in het voorjaar van 1945 overleed. Medegevangenen zouden na de oorlog getuigen van de indruk die hij op hen had gemaakt. 'In Saarbrücken was hij de held van de gang, had altijd een opwekkend woord voor zijn buren, onderwees de cipier dat het nationaalsocialisme niet deugde zonder dat ze kwaad werden.' 'Hij maakte een sterk volwassen indruk, manlijk door en door. Maar had tegelijk iets zo ongelooflijk zuivers in z'n hele zijn, in z'n wezen, haast iets kinderlijks maar dan in de zin van een wonderlijke gaafheid.'

Kathleen Brandt-Carey heeft, kortom, een hagiografie geschreven. Maar dat is haar niet aan te rekenen. Wellicht wás George Maduro gewoon 'very near perfect'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden