omslag

De bibliotheek, oneindige bron van kennis, blijft de fantasie prikkelen

De bibliotheek is een metafoor.

Ontwerp Rafaela Romaya, Sander Patelski, 2021. Beeld Lebowski
Ontwerp Rafaela Romaya, Sander Patelski, 2021.Beeld Lebowski

De wereld als leeszaal, een oneindige verzameling van alle geschreven en nog te schrijven boeken die alle kennis over het universum omvat – die al heel oude metafoor is nergens beter verwoord dan in het ijzingwekkende verhaal ‘De bibliotheek van Babel’ van de Argentijnse schrijver Jorge Luis Borges.

De bibliotheek die groter is dan ons verstand kan bevatten, is een literair motief waarin schrijver en lezer elkaar dicht naderen. Niet voor niets zijn het onverschrokken lezers die in labyrintische bibliotheken op geheimen stuiten, zoals in Umberto Eco’s De naam van de roos en in De schaduw van de wind van Carlos Ruiz Zafón.

Nu bibliotheken zo lang noodgedwongen gesloten bleven, prikkelt de suggestie van in boeken sluimerende openbaringen eens te meer. De Duitse schrijver en illustrator Walter Moers baseerde er zijn internationale bestseller Die Stadt der Träumenden Bücher op, een ‘liefdesverklaring aan de literatuur’ over geheimzinnige onderaardse bibliotheken en eenogige wezens die letterlijk van lezen leven, bij uitgeverij Houtekiet verschenen als De Stad van de Dromende Boeken.

Ontwerp Walter Moers, 2017. Beeld Houtekiet
Ontwerp Walter Moers, 2017.Beeld Houtekiet

De Engelse Genevieve Cogman deed iets soortgelijks in The Invisible Library, een victoriaanse ‘punksteam-fantasy’, die van de uitgever deze aanbeveling meekreeg: ‘Wat iedere bibliothecaris je kan vertellen: de waarheid is vreemder dan fictie.’

Ontwerp Adam Auerbach, 2015. Beeld Pan Macmillan
Ontwerp Adam Auerbach, 2015.Beeld Pan Macmillan

Over een immens boekendepot in Boston, een jonge theologiestudent en een stokoude Jiddische dichter gaat De bibliotheek van onvervulde dromen van Peter Manseau, een roman die betoogt dat ‘het geloof in woorden zelfs de dood van een taal kan opheffen’.

En nu is er Middernachtbibliotheek van de Engelse schrijver Matt Haig, ook weer een fantasie over vergankelijkheid en nieuwe levenskansen, gesitueerd in een eindeloze bibliotheek ergens ‘tussen leven en dood’. Sander Patelski nam het omslag over van de Engelse editie The Midnight Library (‘ik heb eigenlijk alleen het sterretje op de i verplaatst’), naar een ontwerp van Rafaela Romaya.

Ontwerp Rafaela Romaya, Engelse editie, 2020. Beeld Canongate
Ontwerp Rafaela Romaya, Engelse editie, 2020.Beeld Canongate
Ontwerp Sara Wood, Jim Tierney, Amerikaanse editie, 2020. Beeld Viking
Ontwerp Sara Wood, Jim Tierney, Amerikaanse editie, 2020.Beeld Viking

De bibliotheekmetafoor zette Romaya door met een levensechte uitleenkaart op het schutblad en een grap: de vlekkerige datumstempels gaan terug tot 1975 – het geboortejaar van de schrijver.

Schutblad The Midnight Library, ontwerp Rafaela Romaya, 2020. Beeld Canongate
Schutblad The Midnight Library, ontwerp Rafaela Romaya, 2020.Beeld Canongate

Matt Haig: Middernachtbibliotheek

Ontwerp Rafaela Romaya, Sander Patelski. Lebowski; € 22,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden