De week in boekenBibliotheek of buurthuis?

De bibliotheek is een buurthuis geworden en gaat breiend en hakend ten onder

In de tempel van wijsheid mocht ik troostdekentje komen breien.

Beeld Getty Images

En nu wordt de bieb ook nog bedreigd. ‘Bibliotheekstelsel staat onder druk’, meldde de Raad voor Cultuur dinsdag. De Raad had de Bibliotheekwet geëvalueerd die vijf jaar geleden van kracht werd en die de keuze voor het al dan niet in stand houden van de bibliotheken bij de gemeenten legde – gemeenten die tevens de verantwoordelijkheid voor kostbare kwesties als jeugdzorg en thuiszorg in de maag gesplitst kregen. Resultaat: het ­bedrag dat Nederlandse gemeenten uittrekken voor de instandhouding van een fatsoenlijke bibliotheekvoorziening is in de afgelopen jaren met bijna een vijfde gedaald. Intussen laat ook de burger de bieb links liggen: in 2000 hadden 2,2 miljoen mensen een bibliotheekpas, in 2017 nog maar 1,4 miljoen. ‘Is dan niets meer heilig’, riep ik tegen mijn laptop terwijl ik terugdacht aan al die heerlijke uren die ik op bibliotheekzolders had doorgebracht, knusse tempels van wijsheid waar de door de mensheid in eeuwen bij elkaar geploeterde kennis hoog lag opgetast.

Maar hoe schuldig was ik zelf? Had ik na mijn 20ste überhaupt nog weleens een boek bij een bibliotheek geleend? Moest ik me niet kapot schamen, in plaats van dom naar de laptop te schreeuwen? In een poging te redden wat er te redden viel, trok ik mijn jas aan en ging naar de bibliotheek, prachtig gevestigd in een voormalig weeshuis. Er heerste een serene rust. De kinderboekenafdeling was verlaten, op zolder zat iemand te werken, verder gebeurde er weinig; schrikbarend weinig. Weer thuis tikte ik bibliotheek.nl in.

Ik zag geen boeken, wel een keurig inclusief rijtje mensen, drie vrouwen en drie mannen, met eronder ‘Is lezen voor jou een uitdaging? Vind je internet en computers ingewikkeld? Of kun je hulp gebruiken bij geldzaken? Bekijk hoe de bieb je kan helpen.’ Mij werd hulp geboden bij het vinden van een nieuwe baan, bij het doen van de belastingaangifte, ik werd uitgenodigd voor een voorleesclub voor volwassenen, een ­inloopspreekuur om te leren omgaan met computer en internet en een middag ‘troostdekentjes en knuffels breien en ­haken voor zieke kinderen’. De tempel van wijsheid bleek een buurthuis geworden.

Dat is niet de schuld van de bieb; volgens de Bibliotheekwet van 2015 moeten bibliotheken ‘debat en ontmoeting organiseren’, ‘kennis en informatie ter beschikking stellen’, ‘mogelijkheden bieden tot ontwikkeling en educatie’ en o ja: ook aan leesbevordering doen. Van alles wat dus, maar van ­alles wat is uiteindelijk net niks. Tijd voor een nieuwe wet, die bibliotheek en buurthuis weer overzichtelijk scheidt; en voor een overheid die voor beide instellingen fatsoenlijke bedragen beschikbaar stelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden