100 jaar Volkskrant

De beurscrash van 1987 bleek achteraf slechts een ‘crashette’ te zijn geweest

Sander van Walsum
De Volkskrant van 20 oktober 1987. Beeld
De Volkskrant van 20 oktober 1987.

In 1987 wist elke journalist, ongeacht zijn of haar leeftijd, wat de gevolgen waren geweest van ‘zwarte donderdag’, de beurskrach van 28 oktober 1929: een langdurige en diepe economische recessie, massawerkloosheid, ontreddering, de machtsgreep van Adolf Hitler en – tot slot – de Tweede Wereldoorlog. Elke journalist wist ook dat de geschiedenis zich nooit – althans: nooit op precies dezelfde manier – herhaalt. Toch werd in de berichtgeving over de wereldwijde koersdalingen van maandag 19 oktober 1987 onophoudelijk naar 1929 verwezen. Destijds verloren de aandelen op Wall Street 12,8 procent van hun waarde. In 1987 ging het om een verlies van ruim 22 procent. In de kranten van 20 oktober stond de voorgaande beursdag dan ook te boek als ‘zwarte maandag’.

De economieredacteuren van de Volkskrant hadden zich één dag oorlogsverslaggevers mogen wanen. Voor hen leek vast te staan dat de gebeurtenissen waarvan zij verslag deden veel rampspoed zouden inluiden. Ze schreven over de faillissementen die door de krach waren veroorzaakt. Over beurshandelaren die aan het slot van de beursdag wijn hadden gedronken om ‘in stijl’ ten onder te gaan. Over hun advies aan elkaar om ‘vlak langs de huizen te lopen als je vanavond naar huis gaat’, om niet door lotgenoten te worden getroffen die, net als in 1929, ‘uit de ramen’ zouden springen. De Amerikaanse president Ronald Reagan, die had bezworen dat de Amerikaanse economie ‘fundamenteel gezond’ was, werd in de berichtgeving opgevoerd als kapitein van een zinkend schip.

Een geraadpleegde sociaal psycholoog beschreef de ‘onheilsgevoelens’ waardoor de slachtoffers van de krach zouden zijn overmeesterd. En net als in 1929 zou deze krach overwegend door ‘psychologische factoren’ zijn veroorzaakt. Tezelfdertijd sprak hij de hoop uit dat de pers zich voor sensatielust zou hoeden, omdat de verwoestende emoties daardoor slechts zouden worden versterkt.

Twee dagen na de krach oordeelde de commentator van de Volkskrant echter al dat de financiële wereld mogelijk met de schrik was vrijgekomen. Wall Street en de andere toonaangevende beurzen hadden een groot deel van de verliezen alweer ongedaan gemaakt. De centrale banken hadden de rentetarieven prompt verlaagd, waarmee ze te kennen gaven een van de lessen van 1929 te hebben geleerd.

Achteraf bleek de omvang van de koerscorrectie, zoals de krach na enkele dagen al werd genoemd, niet door de staat van de wereldeconomie te worden gerechtvaardigd. Zelfs de Amerikaanse economie stond er beduidend beter bij dan de beurshandelaren meenden toen zij op 19 oktober 1987 ineens in paniek waren geraakt. En afgezet tegen de koerswinsten vóór en na die dag, viel het met de verliezen eigenlijk ook reuze mee.

De crash werd dan ook gereduceerd tot een crashette: een kleine beurskrach. En die was begin 1987 al voorspeld door John Kenneth Galbraith, de doge van de economen. Desalniettemin was op Wall Street ‘iets geknapt’, schreef de Volkskrant. ‘Voorzichtigheid is nu troef. De tijd waarin elk nieuws behandeld werd als goed nieuws is voorbij.’ Niemand kon vermoeden hoe snel de overmoed op de beursvloeren zou terugkeren.

In een wekelijkse serie kijken we terug op hoe de Volkskrant de afgelopen 100 jaar verslag deed van historische gebeurtenissen. Reageren? 100jaar@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden