De gidsThrillers

De beperkte tijd van een thrillerschrijver

23 seconden van Kees van Beijnum is vakwerk, maar waarom duiken zo vaak getallen in thrillertitels op?

Rob van Scheers leidt u door de wereld van de thriller.Beeld Sabine Van Wechem

De permissive society – de tolerante samenleving – die Amsterdam zo lang wilde zijn, komt in de thriller 23 seconden van Kees van Beijnum piepend en knarsend tot stilstand. Vandaag zijn het de hordes teenslippertoeristen die op de Wallen joelend hun halve liters naar binnen gulpen. Een paar decennia terug werd het straatbeeld bepaald door junks, runners, motorbendes, een enkele heilsoldaat en de geur van afval en urine. Als chroniqueur van de vierkante centimeter weet Van Beijnum (65) waarover hij spreekt: dit is zijn buurt. Hij heeft er al vaker over geschreven, zoals in het autobiografische Dichter op de Zeedijk (1995).

Ditmaal bezien we de Wallen door de ogen van Anne Lieftinck, een auteur van in de 30 die werkt aan een nieuw boek. Ze wil de levensgeschiedenis van haar moeder reconstrueren, de raamprostituee Saskia. Twintig jaar geleden ging zij als slachtoffer van de zogeheten ‘hamermoord’ de archieven in. Als dader werd de minder toerekeningsvatbare Johan de Haan aangemerkt, in de buurt beter bekend als de klusjesman Haantje. Maar was zijn veroordeling wel terecht?

Door terug te keren naar de straatjes en steegjes van haar jeugd – ze groeide op in de krap bemeten woning boven het peeskamertje van haar moeder – beginnen bij Anne Lieftinck de herinneringen te stromen, en wij doen daar als lezer ons voordeel mee. Tussen alle plotwendingen door die horen bij een vernuftige thriller – want dat is 23 seconden – , blijkt de grootste attractie de minutieuze schets van de toenmalige populatie. Inclusief de zelfverklaarde goeroe Daems die omwille van fiscale voordelen de Tempel heeft opgezet: gewoon een bordeel, maar dan spiritueel, zogenaamd. Uiteraard een verwijzing naar de Satanskerk op de Oudezijds Achterburgwal van destijds.

Beeld De Bezige Bij

Zo vallen de meeste personages wel te herleiden in deze samensmelting van feit en fictie. Neem de voormalige tv-journalist Henri Mateman die in zijn reportages ‘nooit te beroerd was om zelf pontificaal zijn opwachting te maken, gekleed in lange jassen met schoudervulling en zijden stropdassen in knalkleuren. Na twee eerdere miskleunen vond hij zijn professionele Waterloo uiteindelijk in zijn reportage over Daems – in het kort: hij heeft belastende verklaringen over de seksgoeroe in scène gezet. En wij denken: die Mateman moet toch ten minste wel een volle neef van de gevallen KRO-reporter Willibrord Frequin zijn.

Van Kees van Beijnum is bekend dat hij een groot filmliefhebber is. Zijn levenslessen ontving hij in de Amsterdamse buurtbioscoop Rex. Na zijn journalistieke loopbaan bij Nieuwe Revu begon hij met het schrijven van scenario’s, en ook de straatwijze dialogen in zijn romans klinken als filmtaal. Niet te lang. Pingpong. Economisch en informatief. Het zal die filmliefde zijn die hem ook tot deze titel bracht: 23 seconden – dat klinkt direct al lekker Hollywoods (48 Hrs. met Eddie Murphy). Suggereert spaning en snelheid. En ja, de titel slaat hier ook terug op het verhaal, het is zelfs een een doordenker, blijkt.

Beeld Ambo Anthos

Opmerkelijk is het wel dat veel thrillerschrijvers inmiddels dol zijn op een getal in de titel. Of in ieder geval hun uitgevers. Zo verscheen in januari bij Ambo/Anthos de nieuwe thriller van de Brit T.M. Logan: 29 seconden. Draait om een telefoontje van die lengte. Ook nog op de thrillerstapel hier: 48 uur van de Amerikaanse blockbusterkoning James Patterson. Handelt over een ontvoering. Al is het zo dat uitgeverij Cargo die titel er zelf heeft opgeplakt, want de oorspronkelijke Amerikaanse editie luidt: The Cornwalls Are Gone. We hebben de Zuid-Afrikaanse thriller 13 Uur (2012) van Deon Meyer al gehad. Verdwenen rugzaktoeriste. En het Zweedse duo Roslund & Hellström kwam bij De Geus met 3 seconden; vervolgens met 3 minuten; en ook nog Drie uur plus de episode Drie dagen – de laatste twee zijn van Anders Roslund solo omdat zijn schrijfpartner inmiddels is overleden. Getal in de titel, beetje open deur inmiddels, we kunnen er nog wel twintig noemen: maar dat is dan ook de enige kanttekening die je bij 23 seconden – verschenen bij De Bezige Bij – wilt maken.

Rob van Scheers leidt u door de wereld van de thriller. Hugo Blom doet dat volgende week over luisterboeken, Pjotr van Lenteren praat u daarna bij over jeugdboeken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden