Recensie Lustwarande: Delirious

De beelden van Lustwarande laten je anders kijken naar het op zichzelf al prachtige wandelbos in Tilburg ★★★★☆

Dat de werken geen al te grote onderlinge samenhang vertonen, maakt dat je daarbij vrij bent om eindeloos te mijmeren.

Kevin (voorgrond), 2013 en Florian (achtergrond), 2013, door Sarah Lucas. Beeld Sadie Coles HQ

‘Insecten vinden het helemaal geweldig’, zegt een voorbijganger die haar hond uitlaat met een knik naar drie sierlijke sculpturen die opgesteld staan voor een beukenhaag in het Tilburgse park De Oude Warande. Wat blijkt: de constructies van groene, in elkaar verstrengelde buizen, een serie van Bettina Pousttchi, zijn daags na de plaatsing al een favoriete paarplek voor de kleinste bewoners van het park. Het is een van de vele voorbeelden van wat de buitententoonstelling Lustwarande zo plezierig maakt: de vrolijke, soms ongemakkelijke, maar steevast verrassende ontmoeting tussen kunst en natuur.

Voor deze jubileumeditie – Lustwarande wordt dit jaar voor de tiende keer georganiseerd – werden vijfentwintig kunstenaars uitgenodigd, eenentwintig daarvan maakten speciaal voor de gelegenheid een nieuw werk. Opvallend aan de selectie is de grote hoeveelheid jonge kunstenaars, Young British Artist Sarah Lucas (1962) behoort er tot de oudjes.

De curatoren gaven de tentoonstelling de titel Delirious mee, maar om het een thema te noemen gaat wat ver. Daarvoor is de selectie van werken te divers qua onderwerpen, materialen en benaderingen. Het predikaat ‘hallucinerend en euforisch’, zoals de curatoren het thema uitleggen, valt lang niet op ieder werk te plakken.

Gelukkig maar, zou je kunnen zeggen. Want wat de expositie vooral bijzonder maakt is de individuele zeggingskracht van de afzonderlijke beelden en hoe deze reageren op hun omgeving. De beelden staan kriskras langs de wandelroutes opgesteld om nietsvermoedende wandelaars te verrassen. Stuk voor stuk laten ze je anders kijken naar het op zichzelf al prachtige wandelbos, en hoe de kunst zich daar tijdelijk aan opdringt.

Zoals de twee zwerfkeien van Saskia Noor van Imhoff bijvoorbeeld, die liggen te rusten op een open plekje in het bos. Een van de keien is ‘echt’, gevonden in Amsterdam, aldus de kunstenaar. De tweede is een aluminium replica. Van Imhoff legde ze een stukje achter elkaar, precies dezelfde kant op kijkend, als negatieven van elkaar. Kunst die natuur imiteert, of is het juist andersom?

Spiegelpaleis in het bos

Paviljoen Grotto zie je van buiten haast niet.

Het enige permanente kunstwerk in De Oude Warande is Grotto (2009), het paviljoen dat de Canadese kunstenaar Callum Morton in opdracht van Lustwarande maakte. Het paviljoen bevindt zich in het midden van het park en om wandelaars het uitzicht op het bos vanaf deze open plek niet te ontnemen, bedacht Morton een list: het rechthoekige bouwwerk is gemaakt van spiegelend glas. Van buiten valt het dus haast niet op. Van binnen waan je je in een grot, die doet denken aan de grotto’s die karakteristiek zijn voor Barokke tuinontwerpen. ’s Avonds wordt de ruimte tussen de grot en de spiegelende wanden verlicht, waardoor je door de spiegelende buitenkant naar binnen kijkt, tegen de rotsen van het interieur aan.

Paviljoen Grotto, door Callum Morton. Beeld Callum Morton

Van een afstand blinkt de bronzen reuzecourgette Kevin van Sarah Lucas je al tegemoet, naast zijn eveneens betonnen broertje Florian. De blikvangers van de tentoonstelling liggen er florissant bij. Hoewel, als je beter kijkt zie je dat de verschrompeling al is ingezet. Het geeft de reusachtige fallische vormen, monumentaal opgesteld in het park, iets komisch en aandoenlijks.

Soms gaan de kunstwerken en hun omgeving harmonieus in elkaar op, denk aan de hierboven genoemde zwierige werken van Pousttchi. Soms wringt het juist. Bij de vijf roze-witte blobs van Eric Sidner bijvoorbeeld, die afkomstig lijken van een andere planeet. Even spookachtig en tegelijkertijd sprookjesachtig is de zeven meter lange, met kristallen begroeide sculptuur van Isabelle Andriessen. Andriessen maakte een levend organisme van keramiek, dat, met dank aan een chemische vloeistof die eruit lekt, gedurende de tentoonstelling van kleur en textuur zal veranderen. Net zoals de natuur eromheen, eigenlijk.

Al dwalend door het bos word je zo steeds uitgenodigd om ook je gedachten te laten dwalen. Dat de werken geen al te grote onderlinge samenhang vertonen, maakt dat je daarbij vrij bent om eindeloos te mijmeren en te associëren. Komisch of juist dromerig, monumentaal of subtiel, de beelden overtuigen en in de beweeglijke omgeving van het bos komen ze bijna allemaal mooi tot hun recht.

Lustwarande: Delirious. T/m 20/10, Park De Oude Warande, Tilburg.

Meer kunst buiten deze zomer

Art Zuid 2019, Diverse locaties, Amsterdam: Tweejaarlijkse beeldententoonstelling in Amsterdam Zuid, met dit jaar o.a. werken van Charlotte van Pallandt, Marc Quinn, Atelier van Lieshout, Henk Visch. T/m 15/9.

Beelden 2019, Landgoed Anningahof, Zwolle: Jaarlijkse tentoonstelling binnen en buiten. Met dit jaar werk van ruim vijftig kunstenaars, waaronder Armando, Maria Roosen, Auke de Vries en Anne Wenzel. T/m 27/10.

11FountainsDiverse locaties, Frieslandverkoelende kunst in elf Friese steden. Elf fonteinen ontworpen door kunstenaars.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden