Opinie

De auteur doet het belangrijkste werk gewoon thuis

Een schrijver die gewoon thuis zit, heet geen writer in residence. Ten onrechte, stelt Arjan Peters, want thuis gebeurt het.

Thuis wordt het meeste bedacht en uitgewerkt.Beeld Marie Wanders

Sinds kort hebben literaire festivals die een auteur langer dan een dag op hun terrein laten rondhangen, daar een aanstellerige naam voor bedacht. Vroeger zou je zo iemand een plakker of behang noemen. Maar de Amsterdamse Maartje Wortel die drie nachten in Tilburg blijft slapen, en Jeroen Olyslaegers die helemaal vanuit Antwerpen een paar dagen in Arnhem vertoeft, worden in pronte persberichten tot writer in residence uitgeroepen. Het Conservatorium Hotel in Amsterdam noemde Bernadette Murphy ook plotseling writer in residence toen bleek dat zij haar studie over het oor van Van Gogh 'voor een groot deel' heeft geschreven in het hotel, dat op loopafstand van het Van Goghmuseum ligt.

Een uit de hand gelopen logeerpartij opwaarderen met het woord residentie wijst op woordinflatie. En op overspannen verwachtingen. Aan een schrijver die gewoon thuis zit, in zijn hoogstpersoonlijke residentie zogezegd, zouden we geen Engelse naam geven.

Terwijl het vooral daar gebeurt. Thuis wordt het meeste bedacht en uitgewerkt. Sinds Hans Dorrestijn zijn melancholie te lijf ging door er, vanaf zijn 60ste, op uit te trekken, om vast te stellen of de gele wielewaal werkelijk 'judeljo' zingt, lijkt het of de gevederde vrienden buiten zijn leven hebben verrijkt. Maar in zijn Volkomen Vogelgids (Nijgh & Van Ditmar; euro 34,99) merkt hij op, na zich een schone distelvink ofwel puttertje te hebben herinnerd: 'Je zou zeggen, het toppunt van mooi, maar de schoonheid der natuur wordt overtroffen door het schilderijtje van Fabritius.' Thuis diens Puttertje bestuderen, fraai afgedrukt voorop Donna Tartts roman, levert meer op.

Onlangs verschenen 33 minnedichten van Henric van Veldeke, de 12de-eeuwse Maaslandse estheet, klerk en wereldgeestelijke. Elvis Peeters hertaalde de gedichten waarin de vogels vreugdevol trillen als het gaat aprillen (Ik bid de liefde, Podium; euro 17,50). Dat zijn geen observaties van langs veldekes en beemden waargenomen vogelijnen, maar retorische voorschriften. Veldeke kreeg de opdracht om liefdesgedichten te leveren, en daar ging hij, gebruikmakend van het hele arsenaal: de winter die voorbijkruipt, het verlangen onder het wachten, en dan het loofrijk bos, de blozende rozen en de zingende vogels. Zo eer je de schone vrouwe om wie alles begonnen is.

De enige locatie die het woord rechtvaardigt, is de plek waar alles wordt gemaakt. Zijn residentie is waar de kunstenaar zetelt; in 't binnenst van zijn ziel ten troon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden