De angst en beleefdheid voorbij

Dragan Bakema en Maria Kraakman zijn een stel; in het echte leven maar ook in films, waarvan er nu twee uitgaan in het IFFR....

‘Huur Maria, en je krijgt Dragan voor de halve prijs.’ Het is een grap natuurlijk, maar Maria Kraakman (34) en Dragan Bakema (29) spelen de laatste tijd wel opvallend vaak samen in films. De acteurs, sinds zes jaar een stel, werken graag aan dezelfde projecten. En regisseurs zien hen graag samen acteren.

Op het International Film Festival Rotterdam zijn Kraakman en Bakema samen te zien in Hunting & Zn., waarvoor ze ook mede het scenario schreven, en in de Vlaams-Nederlandse productie My Queen Karo. In beide films spelen ze een stel.

Hunting & Zn., geregisseerd door Sander Burger, gaat over de aanstaande ouders Tako en Sandra, die hun keurige bestaan bedreigd zien door onderhuidse spanningen. In My Queen Karo, dat zich afspeelt in de Amsterdamse kraakscene van de jaren zeventig, speelt Kraakman de actievoerster Alice, die abrupt haar man (Bakema) verlaat voor een ander.

Het is toeval, zeggen de acteurs, dat ze beiden in My Queen Karo te zien zijn. Regisseur Dorothée van den Berghe liet hen apart auditie doen. Voor Hunting & Zn. is het een ander verhaal: de samenwerking van Kraakman en Bakema met Sander Burger gaat terug tot diens vorige speelfilm, Olivier etc. uit 2006. Ook toen speelden de twee acteurs niet alleen de hoofdrollen, maar werkten ze samen met Burger aan het scenario.

Het is een werkwijze die goed bevalt. Hunting & Zn. begon met een idee van Burger, die zich liet inspireren door een familiedrama in zijn woonplaats. Niemand had de tragedie zien aankomen, want de dader was een gewone, aardige man. Burger nam zich voor met zijn film binnen te kijken in het leven van een doorsnee Nederlands gezin, en te onderzoeken wat iemand kan aanzetten tot extreem gedrag.

Dat uitgangspunt leidde, in samenspraak met Kraakman en Bakema, tot een verhaal over een jong stel dat het allemaal goed voor elkaar lijkt te hebben. Tako, die in de stad heeft gestudeerd, is teruggekeerd naar zijn geboortedorp om de fietsenwinkel van zijn overleden vader over te nemen. Sandra werkt bij een uitzendbureau.

Wanneer Sandra zwanger is, worden de eerste scheuren in hun geluk zichtbaar. Tako ziet machteloos toe hoe Sandra de gezondheid van de baby in gevaar brengt door te weinig te eten.

Hunting & Zn. is een film over aanpassing, zegt Kraakman. Over hoe het leven ongemerkt de geijkte paden volgt. ‘Van sinterklaas naar kerst, van uitverkoop naar carnaval. Ik vind het fascinerend hoe we daar allemaal in meegaan – ikzelf net zo goed. Elk jaar volg je dezelfde stroom. En de grotere stroom in het leven is dat je zo rond je 25ste, 30ste kinderen krijgt. Dat je dan een huis koopt, en eerst nog even een nieuwe keuken installeert, en een lekker frisse badkamer. De optelsom van dat alles, van al die ongeschreven wetten, dat is Sandra.’

De film levert geen kritiek op dat gemiddelde, voortkabbelende bestaan, daar willen de acteurs duidelijk over zijn. Maar het gevolg voor Tako en Sandra is dat ze te hard proberen aan alle wetten te voldoen. Bakema: ‘Voor mij gaat de film over twee mensen die hun relatie proberen in te passen in een kant-en-klaar patroon. Ze dachten oprecht dat dat bij hun paste, maar komen erachter dat er geen blauwdruk is voor een relatie. Een relatie is niet pasklaar, het is niet te koop of te lezen in een blad.’

Het bezweren van de angst voor wezenlijke vragen, voor het toelaten van twijfel – daar komt volgens Kraakman Sandra’s eetstoornis uit voort. ‘Diep van binnen is ze bang om Tako kwijt te raken, maar ze zoekt haar antwoorden in uiterlijkheden. Ze vindt zelf dat ze heel gezond leeft – ze sport, ze eet gezond – en klampt zich daaraan vast. En aan het regelen van een nieuwe keuken of een nieuw bankstel. Ze denkt echt dat dat alles goed kan maken.’

‘Die eetstoornis, daar gaat de film niet over’, zegt Bakema. ‘Het gaat over hoe eng het is om alle patronen van je af te gooien, om jezelf niet langer met anderen te vergelijken. Om een echt gesprek aan te durven. Dat is bloedmoeilijk.’

Inspiratie voor de dialogen en gebeurtenissen vonden de acteurs in hun eigen omgeving. Het lijkt misschien anders, maar de personages stonden niet vreselijk ver van hen af. ‘We komen allebei uit een dorp’, zegt Kraakman. ‘En we kijken ook altijd huizen op Funda’, zegt Bakema. ‘Wie doet dat niet? We hopen dat alles herkenbaar is voor iedereen.’

Dat ze tijdens het schrijven en draaien van de film thuis tot ’s avonds laat discussies voerden over hun werk, vonden beide acteurs geen probleem. Het heeft juist voordelen, zegt Bakema. Ze kwamen goed voorbereid op de set.

‘Omdat je thuis al die voorgesprekken hebt gehad, begin je meteen op een volgend niveau. Met Maria heb ik geen angsten meer over het spelen.’ ‘We kennen elkaar zo goed dat er geen beleefdheid nodig is’, vult Kraakman aan. ‘Omdat we elkaars grenzen kennen, zijn er weinig remmingen.’

Ze hopen op een vervolg – een derde film met Sander Burger. Ongetwijfeld spelen ze dan opnieuw een stel. Bakema: ‘Filmmaken, en thuis over film praten, is het leukste wat er is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden