Kunst RijksacademieOPEN

De ambitieuze kunstenaars van de Rijksakademie laten hun werk zien. Denk: heerlijk ranzige sculpturen en een wolf die Hermann Hesse voordraagt

De Rijksakademie in Amsterdam houdt open dagen en V tipt alvast vier kunstenaars.

Opendeurdag Rijksakademie te Amsterdam. Dit is het atelier van Ceel Mogami De Haas Beeld Simon Lenskens

‘De verf is nog nat’, waarschuwde directeur Emily Pethick begin deze week bij de voorbezichting van de RijksakademieOPEN. Er was tot de laatste minuut gezwoegd en in­gericht. De 45 kunstenaars die drie dagen hun ateliers openstellen, bouwen voor deze gelegenheid allemaal hun eigen solopresentatie. Hier binnenkijken is een blik in de toekomst van de kunstwereld.

De Rijksakademie in Amsterdam is een van de vijf post-academische kunstopleidingen van Nederland. Ambitieuze kunstenaars van over de hele wereld komen hierheen om zich verder te ontwikkelen. Dit jaar waren er 1.700 aanmeldingen. Wie wordt toegelaten, krijgt twee jaar lang een atelier en (technische) begeleiding plus een internationaal netwerk. Dat levert kunstenaars op die in de meest prestigieuze tentoonstellingscircuits opduiken. Onder de duizenden bezoekers van de RijksakademieOPEN (bijna 8.000 vorig jaar) zijn ook belangrijke verzamelaars, tentoonstellingsmakers en galeriehouders.

De Britse Pethick maakt het dit jaar voor het eerst als directeur mee: ze is in september begonnen. Op deze open atelierdagen heeft ze haar stempel nog niet gedrukt, zegt ze: ‘Ik wil het eerst een keer van binnenuit ­ervaren.’ Wat ze wel wil benadrukken: ‘De Rijksakademie is een plek waar ­kunstenaars zich ontwikkelen, dit zijn geopende ateliers, geen tentoonstellingen.’

Atelier van Dan Zhu. Beeld Simon Lenskens

Wie door de gangen dwaalt, zou dit inderdaad kunnen vergeten; sommige ateliers zijn omgebouwd tot museale tentoonstellingen, totaal­installaties in felwitte ruimten. Een paar installaties zien er zelfs wat te af uit, te theoretisch doorwrocht of ­klinisch en kil. Er zijn genoeg prachtige en ook vreemde kunst­werken te bewonderen. Luister naar Haïtiaanse muziek of naar een schreeuwperformance. Lees een liefdesbriefje uit 1993, voer een mysterieus geënsceneerd telefoongesprek. En wie zag ooit eerder een drietal ­zwetende sculpturen?

De ateliers die u écht niet voorbij mag lopen op een rij:

Melancholieke wolvin

Waren het vorig jaar vier soorten pennen die met elkaar in gesprek gingen, dit jaar gaf Ceel Mogami de Haas (36) een stem aan een melancholieke wolvin (een soort Wes Anderson-karakter) die in prachtig Frans een verhaal van ­Hermann Hesse voordraagt en een mysterieuze, neuriënde vrouw met bloed om haar mond (geïnspireerd op actrice Charlotte Rampling).

Eromheen: keramieken wolvenmaskers en grottekeningen van ingelegd epoxyhars. Wat het betekent, is niet altijd duidelijk, maar dat geeft niet. De gekte in dit atelier werd zo zelf­verzekerd en zorgvuldig bezworen, dat je er niet meer weg wilt.

Goochelaar

De kunstwerken van Maria Kley (37) zijn vederlicht. Een stapel zijden sjaaltjes lijkt te zweven in het atelier. Ze ontrafelde andere sjaaltjes en maakte er een soort tak

of wandelstok van, die op een onmogelijke manier op de grond balanceert, alsof ze goochelt met het materiaal. Dit zijn geen losse kunstwerken: Kley noemt het een portret van haar oma. Zij was het die de sjaal­tjes aan Kley gaf. Onlangs overleed ze, op 104-­jarige leeftijd. In een ­video-installaties is te zien hoe oude en jonge handen samen sjaaltjes stapelen. Verlies is hier ondraaglijk licht.

Atelier van: Maria Kley. Beeld Simon Lenskens

Vanuit de trein

Een koffiedrinkende vis, een struik met achterhoofden, meeuwen die de schoolslag zwemmen in een rotsige zee – het is niet mis wat Dan Zhu (33) de kijker aan droombeelden voorschotelt in haar delicate en gedetailleerde werken van acryl op papier. Het is alsof je naast haar zit in de trein en door haar ogen kijkt naar de eigenzinnige, kleurrijke landschappen die zich openbaren.

Geregeld gebruikt Zhu het treinraam als kader, maar even zo vaak trekken die landschappen zich daar niets van aan. Ze woekeren dwars door alles heen, ­herbergen macro- en microwerelden en schotelen de kijker opwindende vergezichten voor, alsof het niets is.

Ranzige octopus

In het atelier van Mire Lee (30) ligt een sculptuur op een tafel te kronkelen. Aangedreven door een motor draait een kluwen plastic buizen rond in een natte slijmerige substantie. Het resultaat is heerlijk ranzig. Het slijm dat wordt beroerd, maakt een lekker geluid, de buizen zwiepen rond. Dit doet denken aan een octopus die gemarteld wordt, of verwend, dat is niet helemaal duidelijk. Hoe dan ook heel fijn om naar te kijken, zo’n ongepolijst raar experiment in een atelier dat geen museum nadoet.

Atelier van: Mire Lee. Beeld Simon Lenskens

Amsterdam Art Weekend

Voor de zevende keer wordt de hoofdstad opgetuigd voor het ­Amsterdam Art Weekend met (neem je fiets mee) ­tentoonstellingen, performances, rondleidingen en ­lezingen. Vier aanbevelingen.

David Claerbout @ Annet ­Gelink Galerie
De Belgische kunstenaar ­David Claerbout staat garant voor bijzondere ­videokunst (denk bijvoorbeeld aan zijn ­video in het ­metrostation van Amsterdam Centraal). In deze solo toont hij zijn nieuwste werk, The ‘confetti’ piece.

BeamLab @ Nieuw Dakota
BeamLab is te gast in Nieuw Dakota met nieuwe audio­visuele kunst van Martha Atienza, Matthias Oostrik, Irma de Vries en Arent ­Weevers.

Marenne Welten @ Albada Jelgersma Galerie
Schilder Marenne Welten liet zich inspireren door de geschiedenis van de VS. De verf kruipt in dikke strepen over haar doeken, de mensfiguren zijn opgebouwd uit felle kleuren: een groen gezicht, een oor dat licht lijkt te geven.

Kunstboekenmarkt @ ­Looiersgracht 60
Kunst- en kunstenaarsboeken van tachtig verschillende uitgeverijen uit veertien landen. Om te kijken, te kopen of te verzamelen.

RijksakademieOPEN en Amsterdam Art Weekend, T/M 25/11
De galeries die deelnemen aan Amsterdam Art Weekend zijn op vrijdag en zaterdag ook in de avond open. Zie programma en openingstijden www.amsterdamart.com.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden