De allergrootste Instagram-sterren hebben al iets robotachtigs, en dan komt nu ook nog de fembot

Loes Reijmer werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur.

Lang leefde ik in de overtuiging dat 'onnatuurlijk' zo ongeveer het ergste is wat je over een vrouwengezicht kunt zeggen. Het leidde nog tot gestotter toen ik tien jaar geleden mijn eerste foundation bij MAC ging kopen. 'Wat voor soort make-up zoek je?', vroeg de verkoopster die zelf voor het RuPaul's Drag Race-scenario had gekozen, zoals vrijwel iedere MAC-medewerker elke ochtend weer lijkt te doen.

'Wat minder, eh...' Ik zocht naar een eufemisme voor onnatuurlijk.

Ze keek me streng aan, of nou ja, dat kon natuurlijk ook door de vele make-up komen. 'Wat minder dekkend?'

'Wat minder dekkend, ja. Dank je.' Sindsdien weet ik dat 'minder dekkend' de toverterm is voor 'ik wil er niet uitzien alsof ik het bananenbroodbeslag gewoon maar op mijn gezicht heb gesmeerd'.

Maar er is iets veranderd. Het begon met wenkbrauwen die rechtstreeks afkomstig leken te zijn van de bruingespoten kruin van Silvio Berlusconi. Vervolgens kwamen de voorhoofden en slapen die zo glimmen dat je er wel een eclipsbrilletje bij kunt gebruiken. En toen stapten de Amerikaanse toeristes de tram in, struikelend over hun wimperextensions. Onnatuurlijk is helemaal niet meer iets om besmuikt over te doen, nee: het lijkt wel een doel op zich.

Damn you, Instagram. En YouTube misschien nog wel meer. Een van de voornaamste voorvechters is de Nederlandse YouTube-ster Nikkie de Jager, beter bekend als Nikkie Tutorials. Vooropgesteld: ze is geweldig. Tien jaar geleden begon de toenmalige vmbo-scholiere met het maken van make-upvideo's. Ze leerde zichzelf nogal indrukwekkend Amerikaans spreken en heeft inmiddels meer dan 9 miljoen abonnees op YouTube en 9,6 miljoen volgers op Instagram. Ze vormt een welkom tegengeluid voor de salonfähige maar ietwat vermoeiende #nomakeup-beweging waarmee prachtige vrouwen laten zien dat ze zonder make-up ook heus heel prachtig zijn. De Jager toont daarentegen graag de democratiserende werking van een goedgevulde beautycase: iedereen knapt ervan op, of het nou om Kim Kardashian gaat (die ze opmaakte voor een video) of om haarzelf.

Alleen ziet het er vaak wel vervreemdend uit. De Jager noemt zich een 'full coverage glow queen addict' en houdt dus van dikke lagen foundation met daaroverheen weer dikke lagen glim. Op foto's kijkt ze met verstilde blik in de camera, de mond licht geopend. Ze lijkt op een pop.

De Nederlandse YouTube-ster Nikkie de Jager, beter bekend als Nikkie Tutorials. Beeld Nikkietutorials / Instagram

In The New York Times publiceerde Amanda Hess afgelopen maand een intrigerend stuk over de opkomst van de fembot op sociale media, een vrouwelijke robot. Ze beschrijft de populariteit van fenomenen als Poppy, een zangeres die zich voordoet als robot op YouTube, en Lil Miquela, een geanimeerde pop die zich dan weer voordoet als mens op Instagram.

Maar ook de allergrootste Instagram-sterren als Kylie Jenner hebben iets popperigs en robotachtigs, stelt Hess. In de afgelopen jaren zijn haar lippen opgeblazen met fillers, de ogen steeds groter geworden en is de expressie uit haar gezicht verdwenen. Ze plaatst repeterende video's - een opgemaakt ooglid dat open en dicht gaat - die bijna geanimeerd lijken. 'Vrouwenlichamen op sociale media worden constant aangepast en verbeterd om aan de wensen van hun volgers te voldoen', analyseert Hess, zoals robots zich ook steeds verder aanpassen aan de wensen van hun eigenaar.

Opvallend is dat die aanpassingen dan ook meteen tot een robotachtige esthetiek leiden, alsof anno 2018 tech en gezichten per se moeten samensmelten in een ideaalbeeld. Het zal nog wel even duren voordat jonge toeristes met een volwaardige Nikkie-look de tram instappen - al is het maar omdat ze hun uitchecktijd in het hotel anders niet halen. Maar na het lezen van Hess' analyse is het wel lastig om onbevangen naar die wonderlijke wimperextensiontrend te kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden