REPORTAGE

'De acteurs spelen een uitvergrote versie van zichzelf'

Vliegende acteurs, diepte-effecten en draaikolken: álles kan met 3D-decors.

Hoofdrolspeelster Lisse Knaapen als Sky.Beeld Erik Smits

Een roodharige vrouw neemt plaats in een van de duizend suède stoelen in Theater Amsterdam. In haar linkerhand een zak snoep, in haar rechter een 3D-bril. Ze staart voor zich uit. Geen groot podium, geen decor. Enkel een metershoog, halfrond scherm dat het toneel vult - onduidelijk waar het begint of eindigt.

De vrouw zet de bril op haar hoofd en tikt een van haar vriendinnen op de schouder. 'Zeg, gaan we eigenlijk naar een musical of naar een film kijken?' De vriendinnen kijken elkaar aan en lachen.

Het duo bevindt zich wel degelijk bij een theatervoorstelling. De musical SKY, om precies te zijn. Centraal staat het 16-jarige meisje Sky (gespeeld door Lisse Knaapen) dat gepest wordt, zonder vader opgroeit en drugs gebruikt. Een musical, geproduceerd door Robin de Levita, waarbij 3D-effecten worden ingezet.

Aan de bak

'Robin is als een chefkok. Hij heeft heel veel pannetjes op het vuur staan', vertelt Lykle Hemminga, technisch producent. 'Op een dag schrok hij wakker en riep: 'SKY gaan we in 3D doen!' Nou, toen moesten wij gelijk aan de bak.'

Met die pannetjes doelt Hemminga op De Levita's vernieuwende ideeën. Eerder ontwikkelde hij Soldaat van Oranje, een musical met een podium dat 360 graden kan draaien, en het toneelstuk ANNE, waarvoor een levensgroot Achterhuis werd nagebouwd. Daartoe moest zelfs een speciaal theater verrijzen in de Amsterdamse Houthavens. Het is hetzelfde theater waar SKY nu speelt.

'Het idee voor de musical bestaat al tien jaar', zegt Carolien Overgaauw, uitvoerend producent. 'Maar het 3D-aspect hebben we pas in mei vorig jaar bedacht. Toen zijn we gelijk met het creatieve team naar Warschau gevlogen. Daar zit Platige Image, een gigantisch bedrijf dat driedimensionale beelden ontwerpt.'

'Musicals zijn vaak zo traditioneel'

Producent Robin de Levita komt weer met iets nieuws: een musical in 3D. Lees hier het interview.

Keuzen

Ondertussen dooft in Theater Amsterdam het zaallicht. Achter het metershoge scherm beginnen vier 3D-projectoren te draaien. Twee voor het linkeroog, twee voor het rechteroog. De acteurs verschijnen op het podium en achter hen komt voor de toeschouwer een wereld tot leven: Sky's school, een straat waar auto's doorheen rijden. Zelfs de wolken in de lucht bewegen.

Hemminga: 'Normaal maakt een regisseur een script en bouwt een decorbouwer de verschillende locaties na. Het fijne aan deze 3D-techniek is dat we nu niet beperkt zijn tot een paar decors en veel mogelijkheden hebben.'

Die hoeveelheid aan mogelijkheden brengt ook een beperking met zich mee: iemand moet keuzen maken. Voor SKY bepaalde regisseur Bobby Boermans de locaties.

'In het begin is het gebruik van de 3D vrij minimaal', legt Boermans uit. 'Maar nadat Sky drugs heeft gebruikt, belandt ze in een droomwereld. We hebben ervoor gekozen om de realistische wereld uit te vergroten in die droomwereld. De school zie je terug in een paleis, de straat wordt een bos. Maar ook de acteurs spelen een uitvergrote versie van zichzelf.'

Overgaauw: 'In de droomwereld zijn objecten uit de realistische wereld te herkennen. De kluisjes en tl-buizen in het paleis, bijvoorbeeld, komen overeen met die op school, maar dan in een vervreemde vorm. Er moet een link zijn.'

Regisseur Bobby Boermans op de rode loper van de film Bloedlink tijdens de openingsavond van Nederlands Film Festival.Beeld Robin van Lonkhuijsen / ANP

Nadelen

3D heeft ook nadelen. 'Tijdens de try-outs zijn we gewend veel te veranderen aan de voorstelling', zegt Overgaauw. 'Nu kan dat niet zo makkelijk. Als we iets knippen, dan moeten er nieuwe 3D-beelden in Polen worden gemaakt en schuift heel de productie op. We moeten nu dus veel meer vooruit plannen.'

Hoewel er in de droomwereld veel gebruik wordt gemaakt van 3D-effecten - vliegende acteurs, diepte-effecten en draaikolken - draait SKY volgens de regisseur en producenten om het verhaal. 'Wij willen mensen een ervaring meegeven', zegt Hemminga. 'Maar het is geen pretpark.'

Boermans: 'Het belangrijkste is: kan de toeschouwer zich inleven in een meisje dat wordt gepest? Met 3D kijken we per scène of we iets komisch of een emotie kunnen onderstrepen, maar het moet wel functioneel zijn - zoals het paleis dat elke scène steeds groter wordt. Uiteindelijk moet de toeschouwer vooral ontroerd zijn door het verhaal.'

In het Theater Amsterdam kijkt de vrouw vanuit haar suède stoel nog altijd door haar 3D-bril. De voorstelling komt tot een apotheose. De 16-jarige Sky zweeft door de lucht en haar vader Edward (gespeeld door Matteo van der Grein) zingt het nummer Afscheid nemen bestaat niet.

De vrouw zingt geluidloos mee.

Als de muziek bijna ten einde is, daalt Sky naar beneden. Rook stijgt op, lichten flitsen. Het meisje raakt de grond, pakt haar vaders hand en verdwijnt - zowaar opgeslokt door het 3D-scherm.

Dan klinkt niets meer. Het is donker, het podium verlaten. Enkel het metershoge scherm resteert. De roodharige vrouw tilt de 3D-bril op. Nu pas is te zien dat ze heeft gehuild.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden