Komedie

Dazed and Confused

Kijken voelt aan alsof je door iemands fotoalbum bladert

Kevin Toma

Goed idee van filmmuseum EYE om Richard Linklaters meesterlijke Boyhood van een passend toetje (of voorgerecht) te voorzien. Lange tijd was Linklaters werk nagenoeg ongezien in Nederland; ook zijn tweede speelfilm Dazed and Confused (1993), werd hier nooit uitgebracht.

EYE brengt daar nu verandering in door de film op te nemen in Previously Unreleased, het zomerprogramma met films die de Nederlandse bioscopen nooit haalden.

Dazed and Confused geldt inmiddels als een klassieker, maar is op het eerste gezicht een vrij gewone (zij het erg charmante) high school-komedie.

Eind mei 1976 wordt een stel tieners gevolgd terwijl ze het einde van hun schooltijd vieren. Vrijwel elke scène is in wietnevelen gehuld of in drank gedrenkt en na de laatste schoolbel is het keten geblazen ¿ met de ontgroening van de nieuwe lichting scholieren als eerste prioriteit.

De scènes zijn anekdotisch, de soundtrack zit vol lekkere rockmuziek, een echt verhaal is er niet. Dat laatste maakt Dazed and Confused toch al een echte Linklater-film. Eentje waarin een plot minder belangrijk is dan het bijna onvatbare moment waarop verliefdheid gaat smeulen, een gesprek verdieping krijgt, of jeugdige onbezonnenheid verlamd raakt door de angst voor het volwassen zijn. Heel herkenbaar, die schoolverlatingssfeer.

Linklater vertrouwt nog niet helemaal op de kracht van zijn dialogen, merk je met zijn latere films in het achterhoofd. 'Ik wil het 'nu¿ niet zien als een onbelangrijke inleiding¿, zegt iemand ergens om het einde van een scène te markeren. In Boyhood of ­Before Sunrise (1995) blijken zulke zinnetjes juist de aanzet voor veel langere en boeiender gesprekken.

Maar de kiem was er al, in 1993. Ook mooi: beroemde acteurs die hier nog aan het begin van hun carrière staan: een piepjonge Ben Affleck en debutant Matthew McConaughey. Een onversneden Linklateriaans effect is dat het: dat filmkijken opeens aanvoelt alsof je door iemands fotoalbum bladert.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden