Recensie Dawson City: Frozen Time

Dawson City: Frozen Time is een fenomenale tijdmachine die een vergeten wereld weer tot leven wekt (vier sterren)

Uit vergeten, toevallig teruggevonden filmbeelden uit 1910-1920 construeert Bill Morrisson een fascinerende tijdmachine.

Beeld uit Dawson City: Frozen Time.

In 1978 stuitte bouwvakkers in het Canadese stadje Dawson op niet minder dan een schat. Bij graafwerkzaamheden kwamen opeens oude filmblikken en stukken nitraatfilm naar boven. Er bleken maar liefst 533 filmrollen te liggen uit de periode 1910-1920, met  speelfilms, bioscoopjournaals en ander archiefmateriaal.

Waarom dat een schat is? Het materiaal is uiterst zeldzaam. Nitraat is zo ontvlambaar en vergaat zo snel dat 75 procent van alle films uit die tijd verloren is gegaan en in veel gevallen vergeten. 

Hoe het kon dat al die films decennialang in de bevroren grond verstopt lagen en waarom niemand er iets van wist, is een van de vele wonderlijke verhalen die Bill Morrison vertelt in zijn filmessay Dawson City: Frozen Time. Hij maakte met het gevonden materiaal een verrassende documentaire die in de geschiedenis van Dawson duikt, van de periode van goudkoorts en expansiedrift tot de opkomst van entertainment. Hij laat zien hoe een mijnstadje kon floreren over de ruggen van de inheemse bevolking en arme gelukszoekers en hoe een aantal van Hollywoods grootste namen uit die tijd op een wonderlijke manier aan die plek verbonden zijn geweest.

Volstrekt logisch geheel

Dat klinkt als te veel voor een film van twee uur en het knappe van Dawson City: Frozen Time is dat dat niet zo is. Ingenieus vervlecht Morrison fascinerende anekdotes en grote verhalen. Hij licht personages uit de geschiedenis – van de grootvader van Trump tot Charlie Chaplin  en laat zien hoe zij passen in een metahistorie. Hij mengt film en nieuwsberichten tot een volstrekt logisch geheel. Als hij een zijpad inslaat, komt hij altijd weer terug op de hoofdweg. Het stille materiaal uit Dawson, voorzien van titels, muziek en hier en daar wat geluidseffecten, had in geen betere handen kunnen zijn.

Als Dawson City: Frozen Time soms iets te veel meandert, zorgt het schitterende materiaal ervoor dat de kijker toch bij de les blijft. En doordat Morrison sommige personages extra aandacht geeft, worden de mensenmassa’s in het materiaal – die soms verdwijnen in een lawine of een brandende bioscoop uitvluchten – net iets minder anoniem.

Zo werkt zijn film als een fenomenale tijdmachine die een wereld van vergeten mensen, vergeten sterren, vergeten gebeurtenissen en vergeten films liefdevol opnieuw tot leven wekt. 

Dawson City: Frozen Time ****
Genre: documentaire
Regie: Bill Morrison
120 minuten, in 3 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.