Tv-recensie Frank Heinen

Dat zou vaker moeten: een vraaggesprek, live, met iemand die iets te vertellen heeft. Écht iets te vertellen

Selma van de Perre is 97. Ze behoort tot de snel slinkende groep mensen die de Tweede Oorlog bewust heeft meegemaakt. Ze schreef er een boek over. Over haar verzetsactiviteiten en over haar kampverleden. Over die ervaringen vertelde ze dinsdagavond aan tafel bij De wereld draait door.

Een kleine, bejaarde dame met een gebloemde sjaal. Waterige ogen, ferme stem. Boven haar, op de schermen, in zwart-wit, de twintiger die ze ooit was geweest. Het verleden hing boven de tafel.

Er was een intro, er waren een paar korte filmpjes. Er was een liedje. ‘Edelweiss’, op verzoek van Selma van de Perre zelf. Verder: een gesprek. Vragen, antwoorden. Vijftig minuten lang.

En Selma sprak. Ze formuleerde traag, zorgvuldig, lenig. Ze vertelde over haar vader Barend, die de poffertjeskraam in Nederland had geïntroduceerd. Over koffers met illegale blaadjes, over een strategische flirt met een Duitse soldaat: ‘De eerste keer gebeurde er niets. Een kopje thee, en dat was ’t.’ En verder ging het, over het belang van toeval, over op goed geluk gemaakte keuzen die ervoor hadden gezorgd dat zij het kon navertellen, 75 jaar later.

Over Ravensbrück, en over hoe je ook in de hel moet trachten aan iets prettigs te blijven denken. En over het Nederland na de bevrijding, en de onheilspellende sfeer die destijds als een giftige damp uit de grond was opgestegen.

Er was dat briefje aan een vriendin, op een stukje toiletpapier gekrabbeld en in Roermond uit een wagon gegooid die haar naar het oosten voerde. Het vodje had de reis overleefd, en daar was het, in de studio, net als de schrijfster nauwelijks aangetast door de tijd.

‘Houd moed’, stond erop. ‘Dat doe ik ook.’

Terwijl Selma sprak, keek ze haar interviewers, Matthijs van Nieuwkerk en de ontroerend ontroerde tafelheer Splinter Chabot, voortdurend recht aan. Haar gedachten verwijlden dan misschien in een ver en donker verleden, haar ogen bevonden zich voortdurend in het hier en nu. Aan de door de redactie bepaalde volgorde liet ze zich weinig gelegen liggen. Ze vertelde, bepaalde en nam en kreeg de ruimte die haar verhaal verdient.

In de studio waar de opwinding vaak tot grote hoogten wordt opgevoerd, was het stil. Het wás ook het soort gesprek om van stil te vallen, het soort mens om van te gaan zwijgen, het soort geschiedenis dat geen ruis verdraagt. Ik vroeg me af of het niet vaker zou kunnen. Vaker zou moeten, misschien. Een vraaggesprek, live, met iemand die iets te vertellen heeft. Écht iets te vertellen, bedoel ik. Een klimaatwetenschapper, een veteraan, een kunstenaar, een ontwikkelingswerker. Gewoon: intro, paar korte filmpjes, gesprek. Af en toe, als medicijn tegen de haast.

Aan het slot van haar verhaal las Selma van de Perre een stuk voor uit haar boek. Ze zette haar bril op, pakte een geel A4’tje van tafel en las: ‘Binnen in mij zit een verschrikkelijk gat, dat nooit zal helen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden