De week in boeken

Dat Lale Gül ‘in de gaten gehouden’ moet worden, is een godvergeten schande

null Beeld

‘Amsterdam vluchtstad voor bedreigde schrijvers’, was in 1997 de kop boven een ANP-bericht. Kort daarvoor was Salman Rushdie op bezoek geweest, de Britse schrijver die met de dood werd bedreigd na publicatie van zijn islamkritische boek De duivelsverzen, en die met het idee van ‘vluchtsteden’ was gekomen: een wereldwijd netwerk van plaatsen waar bedreigde schrijvers veilig kunnen werken. Berlijn, Helsinki en Bordeaux waren Amsterdam voorgegaan. Iedereen vond het een goed plan, later zouden ook Leiden en Rotterdam in het netwerk worden opgenomen.

Bijna een kwart eeuw later is Amsterdam zelf de stad waar een schrijver wordt bedreigd. Lale Gül heet ze, 23 jaar oud. Haar romandebuut Ik ga leven staat deze week op 2 in de Bestseller 60. Het gaat over een meisje dat opgroeit in een streng islamitisch milieu. In de vele interviews die ze heeft gegeven, stak Gül haar kritiek op dat milieu niet onder stoelen of banken en waarom zou ze ook: dit is een vrij land, waarin schrijvers alles mogen schrijven en zeggen en...

Niet dus. Sinds een tijdje wordt Gül vanwege de bedreigingen die haar ten deel vallen door de Amsterdamse politie en gemeente ‘scherp in de gaten gehouden’, zoals burgemeester Halsema het omschreef. Woensdag benadrukte Halsema nog maar eens dat Amsterdam een ‘herberg voor vrije mensen’ is, wat meer als smeekbede dan als vaststelling klonk. Je mag hopen (en desnoods bidden) dat Gül niets overkomt; dat ze ‘in de gaten gehouden’ moet worden, is al een godvergeten schande.

Lale Gül schreef een roman over een meisje dat opgroeit in een streng islamitisch milieu en wordt nu bedreigd. Beeld Renée de Groot
Lale Gül schreef een roman over een meisje dat opgroeit in een streng islamitisch milieu en wordt nu bedreigd.Beeld Renée de Groot

Gelukkig gebeurden er deze week ook mooie dingen. Zo is er sinds afgelopen maandag eindelijk weer een boekenprogramma op tv, Eus’ Boekenclub, uitgezonden door de NTR. Oké, als u dit leest is het alweer verdwenen - de reeks telde slechts vijf afleveringen. Maar die waren hoogst plezierig, mede dankzij het eenmanspubliek in de persoon van Stefano Keizers, die door het programma huppelde als een blij veulen door een zonnige bloemenweide. Ter voorbereiding las ik terug hoe presentator Özcan Akyol in zijn Boekenweekessay van 2020 het toen net gestopte tv-programma VPRO Boeken omschreef: ‘Een doodsaai programma, zonder sprankeling of levensvreugde, laat staan de goede energie om kijkers stante pede richting een boekhandel te blazen’.

Komende woensdag, als de nieuwe Bestseller 60 verschijnt, wordt duidelijk of er wél een run is geweest op de boeken die bij Eus zijn besproken. Maar eigenlijk hoop ik dat Lale Gül dan op 1 staat. Massaal haar boek kopen is wel het minste dat je voor een bedreigde schrijver kunt doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden