Recensie An Evening of Today

Dat het Nieuw Ensemble ermee stopt is erg zonde, maar gelukkig leeft zijn jaarlijkse parade van jonge componisten voort ★★★★☆

De zevende editie leidde tot spannende klanken rond het thema fragmentatie. 

Beeld Celia Swart

An Evening of Today. Nieuw Ensemble o.l.v. Ed Spanjaard. 14/3, Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Herh. 6/4, Korzo, Den Haag. Terugluisteren: nporadio4.nl.

Een clubje helden van de hedendaagse muziek stopt ermee. Het Nieuw Ensemble, grossiers in verse noten sinds 1980, heft zichzelf op per december 2019. Al die tijd was er lof voor het muzikale lef, maar in subsidieland is de groep van aanvoerder Joël Bons en dirigent Ed Spanjaard steeds verder achterop gesukkeld. Wie artistiek getalenteerder is dan zakelijk, roept in neoliberale tijden het onheil over zich af.

Het goede nieuws luidt dat An Evening of Today voortleeft. Het Nieuw Ensemble draagt zijn jaarlijkse parade van jonge componisten over aan het Muziekgebouw aan ’t IJ. Met Bons als curator blijft de concertzaal op de uitkijk naar het interessantste, gekste, mooiste en waaghalzerigste wat jonge componisten te bieden hebben.

‘Fragmentatie’ is het toverwoord van de zevende editie. Liefst vier van de zes componisten – studenten en alumni van de conservatoria in Amsterdam en Den Haag – verwijzen ernaar in hun toelichting. Bij ten minste één leidt het tot bovengemiddeld boeiende klanken.

De Griek Vitali Karagkezidis heeft voor Quotes veertien citaten verzameld van historische figuren. Hij verklapt de namen noch citaten, maar peurt er een morsecoderitmiek uit, die hypnotiserend werkt. Karagkezidis transformeert de ritmes in pregnante duikbootblieps. Ze slingeren zich rond akkoorden met de plechtigheid van een mis. In voortgang is Quotes een kwestie van schuifelen en stilstaan, een raadselachtige processie door een raadselachtig land.

De Portugees João Ceitil pakt een ander cliché uit de gereedschapskist van de moderne componist: parallelle lagen. Hij smeedt er een sterk stuk mee. Druppelend en flonkerend is Laminar Flow (‘laagsgewijze stroming’) de ideale muziek bij een documentaire over onderaardse spelonken. Minutenlang ploppen de ritmes door elkaar, als druppelende stalactieten in een druipsteengrot. Gaandeweg raken de pulsen gebundeld. Net als dat voorspelbaar wordt, vallen de musici van het Nieuw Ensemble stil, de een na de ander, en dooft de contrabas het licht.

De veelzijdigste kunstenaar die zich meldt is een Nederlandse. Ze heet Celia Swart, is halverwege de 20 en timmert aan de weg als jazzsaxofonist, klassiek componist, fotograaf, filmer en maker van grafisch werk. Op de jazzsax na vloeit alles samen in Zoning out. Het ‘afdwalen’ of ‘in zichzelf opgaan’ uit de titel klinkt door in lange, verglijdende klanken. Intussen zweven op een filmscherm boven het Nieuw Ensemble flatlandschappen voorbij in rood, zwart en blauw, steeds in een ander perspectief. Het roept grootstedelijke weemoed op, die traag wegsterft in een hoge, eenzame toon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.