Dappere klokkenluider in corrupt Kenia

Een onlangs verschenen biografie van John Githongo, voormalig corruptiebestrijder, ligt in Kenia niet in de etalage...

NAIROBI Begrijp me niet verkeerd. Ook niet in het Engels. Don’t get me wrong. Maar in Nairobi kun je het dezer dagen ook net iets anders zeggen. Fluisterend weliswaar, maar met een bijzonder resultaat, als het meezit. Can you get me Wrong? Ingewijden weten dan precies wat wordt bedoeld.

Michela Wrong is een vroegere Britse correspondent in Kenia. De afgelopen jaren heeft zij, vanuit haar woonplaats Londen, een aantal opmerkelijke boeken over Afrika geschreven. Het nieuwste werk gaat over Kenia en heet It’s Our Turn to Eat (Het is onze beurt om te eten).

Met zo’n titel weet iedere Keniaan waarom het draait. Om de strijd om de macht tussen de verschillende etnische groepen, en om de corruptie die de machthebbers, uit welk volk zij ook afkomstig zijn, onvermijdelijk aankleeft. Niemand lijkt hiertegen iets te kunnen doen, of te willen doen. Behalve een enkele dappere klokkenluider.

John Githongo is zo iemand. De vroegere directeur van de Keniaanse afdeling van Transparency International werd na de verkiezingen van 2002, die een einde maakten aan het kleptocratische bewind van Daniel arap Moi, gevraagd om de anti-corruptiebaas te worden onder de nieuwe president, Mwai Kibaki.

Githongo, een enorme man met een reusachtig intellect, greep de kans om te werken aan een schoner Kenia met beide handen aan. De president leek hem daarin ook te steunen, iets wat onder meer bleek uit het feit dat Githongo’s werkkamer in het State House kwam, bijna letterlijk bij Kibaki naast de deur.

Maar helaas. Het nieuwe bewind bleek uit leiders te bestaan die vonden dat nu hun beurt was gekomen om ‘te eten’. John Githongo documenteerde hun corrupte praktijken, en maakte zelfs geheime opnamen van gesprekken met bewindslieden die tegenover hem niet verheelden dat zij zich verrijkten.

Toen de grond hem te heet onder de voeten werd, vluchtte Githongo naar Londen. Zijn eerste onderduikadres was dat van Michela Wrong. Het levensverhaal van de klokkenluider heeft zij opgetekend. Met weliswaar weinig nieuws over corruptieschandalen, maar inclusief de naam van president Kabila als schuldige.

In Londen of via amazon.com is It’s Our Turn to Eat makkelijk te verkrijgen. Maar in de Keniaanse hoofdstad Nairobi wenst geen boekhandelaar er zijn vingers aan te branden. Het werk bevat te veel namen van hooggeplaatsten die weleens een financieel vernietigende rechtszaak konden aanspannen.

Waarmee niet gezegd is dat het boek hier niet is te vinden. De geïnteresseerde koper dient zich dan wel in enkele schimmige bochten te wringen. Can you get me Wrong?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden