Recensie Flamenco

Danseres Patricia Guerrero voert de flamenco naar totale vrijheid (vier sterren)

Distopía. Choreografie en dans: Patricia Guerrero. 24/1, Stadsschouwburg Utrecht. Op 26/1 in Den Haag en 27/1 in Maastricht. Flamenco Biënnale loopt t/m 10/2.

Flamenco-danseres Patricia Guerrero in 'Distopía'. Onderdeel van Flameno Biënale Nederland. Beeld Michiel Goudswaard

De Flamenco Biënnale die op dit moment door Nederland trekt, zet de spots op haar: Patricia Guerrero, 28 jaar, flamencoster uit Granada. Jaren geleden al trad ze op in Amsterdam en Eindhoven, nu schittert ze in drie prominente producties van het festival. Met helm en bokshandschoenen stond ze in D. Quixote van Andrés Marín en volgende week is ze special guest bij een concert van gitarist Dani de Morón. In haar eigen voorstelling Distopía, waarin De Morón ook speelt, laat ze de traditionele flamencodans alle hoeken en gaten van de zaal zien, in een fragmentarisch verhaal dat  op een aangename manier uit de rails loopt.

Even denk je in het legendarische Café Müller van Pina Bausch te zijn beland. Maar dan met een podium vol tafels in plaats van stoelen. Ze zit vooraan in het licht, in een jas met bontkraag, het haar glad naar achteren gekapt. Op een ritme zo straf als een tikkende metronoom zet ze haar ellebogen, handen, knokkels en voeten in als percussie-instrumenten en voegt zo eigen ritmes toe. Alleen haar fladderende polsen ontsnappen aan haar strenge, bijna mechanische gestalte en het afgemeten geluid. Zowel die fladderende polsen als het straffe tikken zullen herhaaldelijk terugkeren, als de twee tegenpolen in het leven. Maar de vrouw overwint geleidelijk de haar opgelegde begrenzingen, de persoonlijke vrijheid tegemoet.

Flamenco-danseres Patricia Guerrero in 'Distopía', met gitarist Dani de Morón. Onderdeel van Flameno Biënale Nederland. Beeld Michiel Goudswaard

Vijf geweldige musici en twee dansers begeleiden haar tocht naar de utopie. Haar grootste gevecht is met de flamencodans zelf. In een rode jurk, later voorzien van een imposante bata de cola (sleep) die haar gevangen houdt én uitdaagt, tart ze de bekende ingrediënten van deze Zuid-Spaanse uitvinding, die tientallen stijlen kent. De fiere borst, de felle hoekige armen, de achterwaartse draaien, de drukke stampende, roffelende en vegende voetzolen: Guerrero beheerst het allemaal, maar zet wel andere accenten en rukt de vertrouwde elementen uit hun verband, waardoor er een nieuwe, eigenzinnige logica ontstaat.

In de mannen ontmoet ze de machocultuur: met rollende spierballen en gebalde vuisten zetten ze de vrouw op haar plaats. Ook letterlijk, ze tillen Guerrero op en planten haar bruusk met beide voeten op de grond. Met papieren maskers en zang die de Indiase roots van flamenco verraadt breekt een fase van gekte en vervreemding aan. Het wordt wat rommelig en veel, maar Distopía lijdt er niet onder: terwijl de muziek je vasthoudt, neemt Guerrero je in de houdgreep. In het wit en met losse haren eindigt ze als een soort freeskater: ze doet met dat flamencolijf exact wat zíj wil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden