DANNY DE MUNK

Hij kreeg spraakles voor 'Les Misérables', schermles voor 'Cyrano', gitaarles voor 'Pumpboys and Dinettes', dansles voor 'De Jantjes' en zangles voor zijn operadebuut vorig jaar....

De Abeltjes en Kruimeltjes, de kindsterretjes van nu, die kennen hem niet, niet echt, hooguit van de videoband die hun ouders wellicht voor hen huurden. Nee, Ricky van Gastel of Ruud Feltkamp zijn veel te jong om zelf de vergelijking te trekken. Dat doen hun ouders, de bladen, het volwassen publiek. Hé, kijk! Een vertederend jongetje dat ook nog kan acteren! Een nieuwe Danny de Munk!

Dertig wordt Danny de Munk aanstaande zaterdag, 'een lekkere, gezonde kerel' (zegt zijn moeder), en nog steeds zijn er mensen voor wie hij een 12-jarige is, nog steeds kleeft aan hem het imago dat hij verwierf als Ciske de Rat, de gelijknamige film van Guido Pieters uit 1984. De Munk speelt daarin het Amsterdamse straatschoffie Ciske Vrijmoedt, het tuchthuisjongetje met een hart van goud, een loeder van een moeder, en een afwezige vader.

Met de gouden vondst van deze jongen heeft Pieters al de helft van zijn ongetwijfelde succes bereikt. Hij is het cement van de film en werkelijk een natuurtalent.

(De Volkskrant van 29 maart 1984 over Ciske de Rat).

Acteren kon hij, en zingen. Het liedje bij de film werd een hit. 'Ik voel mij zo verdomd alleen', schalde Danny's kinderstem, en duizenden meisjes sloten dat verdomd eenzame jongetje in hun hart. Danny's fanclub behoorde tot de grootsten van Europa, meisjesbladen drukten stapels foto's af: Danny als 'Het moppie van de week' (in het ter ziele gegane Tina), baby- en kleuterfoto's in een bijlage van voorheen Popfoto, Danny met de razend beroemde acteur Richard Chamberlain, Danny tijdens een voetbalwedstrijd met andere bekende Nederlanders waarbij hij onder politiebegeleiding van het veld moest rennen, achternagezeten door een horde leeftijdgenootjes.

Bijna dertig is Danny nu, acteur, zanger en musicalster, en fans heeft hij nog steeds, al is de hysterie allang over. 'Er is een groepje dat al fan is sinds Ciske de Rat, mensen die hem opwachten bij de uitgang van het theater. Dat zijn nu volwassen mensen', zegt Danny's moeder Ria, al achttien jaar zijn manager. 'Het is een vreemd fenomeen.' Snel voegt ze eraan toe: 'Maar ook wel leuk.'

Danny's tante stond aan het begin van zijn carrière - zij was het die de advertentie zag, waarin om een Ciske werd gevraagd. Was dat niets voor haar neefje, die altijd zo van zingen hield, en die de hoofdrol had gespeeld in de schoolmusical bij zijn afscheid van de lagere school?

Tweeduizend jongetjes meldden zich voor de audities. 'We kwamen binnen en mijn man zei: laten we maar weer gaan', herinnert Ria de Munk zich. Maar Danny zong een liedje, vertelde een mop, deed een stukje voor de camera - en werd Ciske. Niet meteen. Pas een jaar later, nadat de financiën eindelijk rond waren, stond regisseur Pieters voor de deur. 'Om te kijken of Dan niet te veel was gegroeid, en niet de baard in de keel had gekregen.'

Wás Danny het natuurtalent dat recensenten in hem zagen? 'Danny zong altijd al. Hij maakte van een closetrol met aluminiumfolie een microfoon en zong', zegt zijn moeder. 'En wij hebben maar één kind, dus ik wist niet beter. Ik dacht dat alle kindertjes dat deden.'

Een natuurtalent, nee, dat is hij niet, vindt Eddy Habbema, regisseur van drie van de musicals waarin De Munk speelde, en van de musical Tsjechov, waarvan de vernieuwde versie met Danny de Munk als de revolutionair Gorki zaterdag in première gaat. 'Hij is een ontzettend harde werker. Danny krijgt weinig slechte kritieken. Niet omdat hij onkwetsbaar is, juist niet. Maar omdat de mensen zien dat hij er voor moet werken, omdat ze zien dat hij moet woekeren met zijn talenten.'

Danny de Munk is zonder opdringerigheid zeer sterk aanwezig en onderstreept dat hij meer kan dan een liedje zingen.

(De Volkskrant van 7 augustus 1986 over Op Hoop van Zegen).

Acteren kon hij, en zingen, maar de volgende film waarin Danny de Munk speelde, het vissersdrama Op Hoop Van Zegen, flopte, net als het lied bij die film. 'Liever een landrot dan op zee/ voortijdig naar de ratsmodee' - het tij keerde pas weer met de musical Les Misérables, door ingewijden afgekort tot Les Mis (spreek uit: lee mies).

'Zijn moeder belde', zegt Marianne van Wijnkoop, casting director bij Joop van den Ende Produkties. 'Ik had me niet gerealiseerd dat hij al zeventien was, bijna volwassen. Ik zag het meteen zitten, dacht: had ik dat maar zelf bedacht. Maar toen ik het voorstelde, riep iedereen: belachelijk! In Les Mis zou Danny een intellectuele student moeten spelen, en hij stond bekend als dat straatschoffie.

'Hij heeft gewoon moeten auditeren, in Londen, bij de Engelse producent die hem helemaal niet kende. Maar hij beviel die Engelsen. Bleek dat ik helemaal gelijk had.'

Danny de Munk speelt een acceptabele ingenu.

(NRC Handelsblad van 1 maart 1991 over Les Misérables).

Danny de Munk als de student Marius in Les Misérables was een tegendraadse casting, even tegendraads als de rol van aanvoerder Bram, die De Munk kreeg in zijn derde bioscoopfilm, All Stars, Jean van de Velde's portret van een voetbalelftal.

'Ik wilde Danny vanwege Ciske de Rat', zegt Van de Velde. 'Ik vond het gênant dat er eigenlijk nooit meer een beroep op hem was gedaan, nou ja, behalve voor Op Hoop van Zegen. Ik had Danny gedacht als de brutale arbeidersjongen. Maar toen hij er eenmaal was, bleek hij een totaal andere jongen dan het Amsterdamse straatschoffie. Ik zag in hem eerder de hoofdrolspeler, de aanvoerder van het team. Ik heb dat aan Danny voorgesteld, ik probeerde het omzichtig in te kleden, want hij is toch zo'n gouden Amsterdamse jongen, zal ik maar zeggen, die niet snel een homo zou spelen. Maar hij had het zelf al bedacht. Alleen, zei hij, ''een Danny de Munk is geen homo''. Maar dat maakte het juist een uitdaging, dat maakte het des te leuker. In vijf minuten waren we het eens.'

Dat Danny niet mee wilde werken aan de serie All Stars die Van de Velde voor de VARA maakte, had dan ook niet te maken met angst voor zijn imago. 'We moesten in september een pilot maken, in december zou de VARA beslissen, en dan moest de serie in juni worden gedraaid. Danny was bezig met grote dingen, en zijn moeder wilde de garantie dat het door zou gaan, of dat we zouden betalen als we niet draaiden. Die garantie konden we niet geven. Danny's moeder is een goede onderhandelaar, maar wel hard.'

Bram wordt schitterend vertolkt door een verrassend gecaste Danny de Munk, die het Ciske de Rat-imago heeft afgeschud en als een serieuze acteur uitblinkt.

(De Volkskrant van 1 mei 1997 over All Stars).

'In film acteren is gemakkelijker', zegt Eddy Habbema. 'Dan smijt je de rotzooi, die er natuurlijk was, eruit. Bij toneel kan dat niet, dan moet het in één keer goed zijn.'

En De Munk kan dat. 'Hij ontwikkelt zijn talent. Bij Cyrano was het acteren net voldoende, maar zijn rol in De Jantjes was voornamelijk een spreekrol, een komische, ontroerende rol, die bepaald niet makkelijk was om voor elkaar te krijgen. Daar was smaak voor nodig en publieksintelligentie. Hij heeft het fantastisch gedaan. In Blood Brothers had hij een dramatische karakterrol. Die heeft hij kunnen spelen door te trainen en te leren. Danny is een gretige leerling, leuk om mee te werken.'

Het is onvoorstelbaar moeilijk wat Danny de Munk en Frank Rigter ten beste moeten geven als jongens van 7, later 9, 14, 17 en nog wat ouder. Het is bewonderenswaardig wat zij daarvan terecht brengen. Danny de Munk toont voortdurend de grenzeloze energie en motoriek van zo'n opgroeiend wezen.

(Algemeen Dagblad van 24 december 1998 over Blood Brothers).

'Toen ik Cyrano moest casten, sprong Danny er met kop en schouders bovenuit. Dat ligt aan zijn stem, in combinatie met zijn geweldige personality. Hij heeft iets sprankelends, iets vitaals', zegt Eddy Habbema.

Danny de Munk (maakt) van zijn Christian een ingenu die het hoofd omloopt als hij zich realiseert dat ze van hem houdt.

(NRC Handelsblad van 18 september 1992 over Cyrano).

De Munk, zegt wie met hem werkte, is een perfectionist ('Hij kende de teksten al uit zijn hoofd voor we begonnen.' - Jean van de Velde), een ontzettend harde werker ('Bij hem duurt het lang voor hij zich een rol heeft eigen gemaakt, maar dan zie je hem ook als een pijl de lucht in schieten.' - Eddy Habbema) en iemand die zich zo breed mogelijk probeert te ontwikkelen. Hij kreeg spraakles voor Les Misérables (om het vette Amsterdamse accent af te leren waaraan hij zijn rol als Ciske de Rat te danken had), schermles voor Cyrano, gitaarles voor de Engelstalige musical Pumpboys and Dinettes, dansles voor De Jantjes, en zangles voor zijn operadebuut, vorig jaar september tijdens een benefietvoorstelling in het Concertgebouw.

De Munks imitatie van operazang is zwak, kleurloos, karakterloos en zinloos.

(Algemeen Dagblad van 10 september 1999 over De Munks opera-optreden).

'Hij kiest de moeilijke weg', zegt Eddy Habbema. 'Hij heeft het allemaal in de praktijk geleerd. Hij heeft zijn talent ontwikkeld met de goede mensen om hem heen. Een betere leerschool kun je niet hebben', vindt Ria de Munk. 'Dan is niet iemand die een hit scoort en die heel lang uitmelkt. Hij zoekt steeds iets nieuws.'

Zijn docenten zijn vol lof. 'Hij kan zich goed bewegen. Heel organisch, hij gooit zich er echt in', zegt Paul Kribbe, de choreograaf van Tsjechov, die De Munk ook de pasjes bijbracht voor De Jantjes. 'Hij doet ontzettend zijn best. En als hij iets wil, dan wordt het ook wat.'

'Hij werkt heel hard. Hij is heel ver gekomen in de zes maanden die we hadden. Ik was erg trots op hem', zegt zanger Philip Curtis, die De Munk coachte voor zijn operaoptreden.

'Hij heeft een heel mooie zangstem, een echte lyrische tenor. En een naturel techniek. Ik denk wel dat hij geschikt is om opera te zingen, maar ik geloof niet dat het de bedoeling was van dit optreden om in die richting verder te gaan. Ik vind het heel moedig van hem dat hij het aandurfde. Klassiek geschoolde zangers die in musicals zingen, dat is heel gewoon, Ernst Daniel Smid heeft het gedaan, ik heb het gedaan. Maar andersom is heel ongewoon.'

'Hij denkt niet zoveel na over zijn talent', vindt Paul Kribbe. 'Pas als je lang met hem werkt, merk je hoeveel talent hij heeft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.