Interview Dana Thomas

Dana Thomas hoopt dat goede mode over twintig jaar net zo gewoon is als biologisch eten

Vanaf linksboven, met de klok mee: een kledingfabriek in Bangladesh, webwinkel Moda Operandi, de H&M, leer van Modern Meadow. Beeld Getty, ANP

Ze schrijft al dertig jaar over mode, maar noem haar geen modejournalist, benadrukt Dana Thomas (55). De Amerikaanse auteur was in Amsterdam voor de Europese lancering van Fashionopolis. Ze woont sinds 1992 in Parijs en schrijft onder meer voor The New York Times en de Washington Post. ‘Mijn stukken gaan net zo goed over cultuur, politiek en het bedrijfsleven. Je kunt me zien als een cultureel ­antropoloog.’ In haar nieuwste boek beschrijft ze de opkomst en keerzijde van fast fashion en gaat ze op zoek naar ondernemers en ontwerpers die het systeem proberen te veranderen.

Voor wie heeft u dit boek ­geschreven?

‘Voor mijn dochter van 19. Zij is opgegroeid met het idee dat winkelen bij Zara en Topshop normaal is, dat een broek twintig euro kost. Dan zeg ik: hij heeft jou misschien 20 euro gekost, maar er zijn mensen voor uitgebuit, hij is waarschijnlijk geverfd met vervuilende middelen en grote kans dat er polyester inzit, dat micro­plastics loslaat in het water bij het wassen.

‘Ik heb altijd biologisch getuinierd, ik reis veel met het openbaar vervoer. Toch had ik nooit nagedacht over mijn kleding en hoe verantwoord die wel of niet was. Terwijl ik al jaren over het onderwerp schrijf. Als ík het al niet weet, dan weten anderen het ­zeker niet, en is het mijn taak ze het te vertellen.’

Wat is er mis met de mode-­industrie?

‘Een op de zes arbeiders wereldwijd werkt in de kledingindustrie, slechts twee procent van hen verdient een leefbaar loon. De sector is bovendien een van de vervuilendste ter wereld, van het vergaren van grondstoffen tot de afvalberg vol kleding. Hoe we sinds de industriële revolutie produceren en kopen is slecht voor mens en planeet.

‘Toen ik in Dhaka was, zag ik kinderen spelen op de grond waar de in 2013 ingestorte Rana Plazafabriek stond. Ze vonden er nog botten en schedels. De kleren die de gestorven arbeiders hebben genaaid, hebben wij voor een schijntje gekocht. Dat is toch de mode-equivalent van bloeddiamanten?

‘Tegenwoordig zien we kleding als een wegwerpproduct: het is spotgoedkoop, je draagt het een paar keer en dan gooi je het weer weg. We moeten minder en beter gaan kopen. Zie je dit pak dat ik aan heb? Is van Stella McCartney, heb ik gekocht voor mijn boektour. Als je me straks op elke foto in dit pak ziet, is dat een statement: mijn kleren hebben waarde en daarom blijf ik ze dragen.

‘We zijn terechtgekomen in een complexe puinhoop van epische proporties. Gelukkig is er een jonge, nieuwe generatie, die gelooft dat groei niet het doel is. Die mooie, coole dingen maakt en geld ziet als een bijzaak.’

Zoals?

‘Modern Meadow, een bedrijf dat leer kweekt in een lab. Je kunt precies zoveel maken als je nodig hebt, in de vorm die je wilt. Zo hoef je geen dieren te doden en is er nul afval. Sally Fox, de moeder van het moderne biologische katoen. Zij teelt al sinds de ­jaren tachtig gekleurd katoen op haar land in Capay Valley, Californië, zonder schadelijke pesticiden. Webwinkel Moda Operandi, waar je kleding van de catwalk kunt bestellen, die pas na jouw aankoop wordt gemaakt, om overproductie te voorkomen.’

Hoe ziet u de toekomst van slow fashion?

‘Je kunt het vergelijken met de opkomst van slow food twintig jaar geleden. Fastfood was bizar goedkoop en overal verkrijgbaar. Biologische producten waren zeldzaam en duur. Er was een enkel farm-to-tablerestaurant in een hoge prijsklasse. Nu heb je overal boerenmarkten en is een biotomaat nog nauwelijks duurder dan een gewone.

‘Ik hoop dat het ook zo gaat in de mode. Nu is verantwoorde kleding misschien nog weggelegd voor de elite vanwege het hoge prijskaartje. Hoe meer we er als consumenten om vragen, hoe eerlijker en duurzamer de kledingindustrie zal worden. Weersta de verleiding van veel en goedkope kleding en steun pioniers, dan wordt goede mode snel democratischer en toegankelijker. We gaan niet van fast fashion afkomen, maar ook die bedrijven moeten meegaan in de ontwikkelingen. We zijn ook niet van McDonalds afgekomen, maar daar kun je nu wel salades en ­vegaburgers bestellen.’

Dana Thomas, Fashionopolis: The Price of Fast Fashion - and the Future of Clothes, Head of Zeus, € 19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden