Dagboek Iwan Tsjistjakov (? - 1941)

Dagboekfragment: Uitzichtloos gepieker in het strafkamp

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Siberië, 22 oktober 1935

De nacht in de barak doorgebracht. Koud. Een luis doodgedrukt. Ik ontmoet de pelotonscommandant. De indruk van een weinig ontwikkeld man. Ik loop langs het spoor. Voor mijn geestesoog zie ik een windhoos, boekenvellen die op elkaar worden gelegd, het ene op het andere, die worden verfrommeld, gevouwen, het papier dat in het vuur ligt. Chaos en verdriet, eenzaamheid.

Nog maar twintig dagen geleden was ik in Moskou. Woonde ik daar. Ik nam het ervan, maar hier? Hier valt niets te nemen. De hoge hemel kun je niet vastpakken en ook de eindeloosheid van de taigaheuvels en de leegte niet. Achter een heuvel is een andere heuvel, achter die heuvel weer een andere, en dat zo duizenden kilometers. Onbegrijpelijk en ondoorgrondelijk.

Moskou! Moskou! Wat ben je ver en onbereikbaar.

Vorst. Je hoopt dat het grondwerk aan de brug en de rest snel ophoudt. Dat je overgeplaatst wordt. Daarin vind je troost. Zonder in te zien, er rekening mee te houden, dat het ergens anders weleens nog erger kan zijn.

23 oktober

De dag begroet ons met wind. Ik loop langs het spoor. De zeks (dwangarbeiders, red.) zijn aan het werk. Ze veroveren hun vrijheid met kubieke meters zand en meters rail. Maar waarmee verover ik mijn demobilisatie? Vandaag heb ik mij niet gewassen – geen water.

Iwan Tsjistjakov (? - 1941), onder Stalin tewerkgesteld als opzichter bij de aanleg van de Baikal-Amoerspoorlijn. Ingekort fragment uit Dagboek van een Goelag-kampbewaker. Vertaling Arie van der Ent. Ambo Anthos, 2017.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden