Dagboek Frederik Kramer

Dagboekfragment: Trage mars, in het stof van achtduizend voorgangers

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Mainz, 9 oktober 1813

De 9de ’s ochtends werd ons aangezegd, dat wij ons de andere dag zeer vroeg te Mainz moesten bevinden, om daar een revue te passeren voor de maarschalk Kellermann, vervolgens met een colonne infanterie van ongeveer achtduizend man de Rijn over moesten trekken.

’s Morgens om drie uur waren we al in de weer, om op tijd in Mainz te zijn. Daar aangekomen moesten we negen uur wachten voor al de troepen verzameld waren. Maar eindelijk dan toch zette de troep zich in beweging.

Daar stroomde, in vredige kalmte tussen de schoon begroeide oevers... de Rijn! Is het wonder, dat ik nog nooit zo sterk aan huis had gedacht als toen? Die mooie zomermorgen doorleefde ik weer, toen ik aan de oever lag van diezelfde rivier, die daar nu voor mij stroomde. En om mij heen roesde het soldatenrumoer. Een voortdurende galm weerklonk: Vive l’Empereur!

Het was een zware mars naar Frankfort. Wij, als cavalerie, moesten de gehele dag in het stof rijden van achtduizend man die ons vooraf gingen en zo langzaam voorttrokken, dat we pas om zeven uur ’s avonds te Frankfort aankwamen. En nog kregen we geen rust. We moesten nog twee uren verder marcheren naar het stadje Offenbach, dat we ’s avonds om tien uur bereikten.

Zo hadden we de gehele dag te paard gezeten, zonder een voet uit de stijgbeugel te hebben gehad.

Frederik Kramer (1793-?), soldaat in dienst van Napoleon. Ingekort fragment uit De lotgevallen van een Garde d’Honneur. Van Goor, 1953.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.