Dagboek George Orwell

Dagboekfragment: Tijdbommen zijn bijzonder vervelend

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Londen, 10 september 1940

Ik heb geen bomkraters gezien die dieper waren dan ongeveer 4 meter. In het algemeen is het geluid heel hard, maar niet zo oorverdovend als van de enorme bommen die ik op Huesca zag vallen. Afgezien van ‘gillende’ bommen heb ik regelmatig het fluiten van een bom gehoord – om dat te horen moet je geloof ik binnen hoogstens anderhalve kilometer afstand zijn – en daarna een niet overdonderend luide explosie.

De tijdbommen zijn bijzonder vervelend, maar ze schijnen erin te slagen de meeste te lokaliseren en alle omwonenden naar buiten te halen voordat de bom ontploft. In het zuiden van Londen zwerven overal wanhopige groepjes mensen rond met koffers en bundels die door de overheid op straat zijn gezet vanwege een niet-ontplofte bom.

Gisteren het grootste deel van de nacht in de openbare schuilkelder, waar we heen gedreven waren door terugkerende fluiten en inslaan van bommen in de buurt. Afschuwelijk oncomfortabel omdat het stampvol was, hoewel het ding goed ingericht is, met elektrisch licht en ventilatoren.

De mensen, voornamelijk bejaarden uit de arbeidersklasse, mopperden enorm dat de stoelen zo hard waren en de nacht zo lang duurde, maar defaitistische opmerkingen waren er niet te horen. Elke avond tegen de schemering kun je mensen met hun beddegoed in de rij zien staan voor de deuren van de schuilkelders.

George Orwell (1903-1950), Britse schrijver. Ingekort fragment uit Dagboeken 1931-1949. Vertaling Nelleke van Maaren. De Arbeiderspers, 2014.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.