Dagboek Franz Grillparzer (1791-1872)

Dagboekfragment: Tegenzin bij de pauselijke mis in de Sint-Pieter

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Paaszondag in het Vaticaan. Beeld Getty Images

Rome, 11 april 1819

Op Paaszondag de pontificale mis van de paus in de Sint-Pieter bijgewoond. Ik had een zeer goede plaats verworven op de tribune, met de paus op nog geen dertig passen recht tegenover mij.

De intocht, waarbij hij op mensenschouders, gehuld in een goudbestikt wit gewaad, met de tiara op het hoofd, door de reusachtige ruimte van de Sint-Pieter werd gedragen, waarbij eenieder op de knieën valt, heeft iets verhevens, hetgeen door de eerbiedwaardige, door de jaren gebogen gestalte van Pius VII nog wordt versterkt. De indruk zou nog sterker zijn, indien het voortdurende kruisslaan traag voor zich uit, in plaats van gehaast met een nauwelijks van het lichaam afgehouden hand zou geschieden.

De draagstoel wordt achter het hoofdaltaar neergezet, waarna de paus zich neerwerpt voor het gebed en daarna door twee kardinalen (Consalvi en Ruffo) de ettelijke treden van de troon wordt op geholpen, terwijl de kardinalen en prelaten hem aan beide zijden omsluiten.

Dat levert een fraai tafereel op, ofschoon je worstelt met de gedachte dat de plaatsbekleder van Jezus, in plaats van als de dienaar der dienaren Gods een voorbeeld van deemoed te zijn,  verheven en schitterend als een afgod plaatsneemt op zijn troon, recht tegenover God op het tabernakel.

Zodra dan de eindeloze, zonder enige begeestering afgewikkelde ceremonie van de Hoogmis begint, begint de afschuw het te winnen, en zelfs de waardige aanblik van de paus kan de tegenzin niet wegnemen.

Franz Grillparzer (1791-1872), Oostenrijkse schrijver. Ingekort fragment uit zijn Tagebuch auf der Reise nach Italien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden