dagboekWilliam Shirer (1904-1993)

Dagboekfragment: Schrale kerst in Berlijn

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Berlijn, 24 december 1939

Kerstnacht, 3 uur in de vroegte. Regen, overgaand in sneeuw. De eerste Kerst in oorlogstijd pepert iedereen in wat oorlog betekent. Voor Duitsers is het kerstfeest ­traditioneel het hoogtepunt van het jaar, maar nu is het schraal, met weinig geschenken, spartaanse maaltijden, de mannen ver van huis, de straten verduisterd, de luiken gesloten.

Vroeger maakte ik in de kerstnacht mooie wandelingen door de stad. In de arme wijken was er geen huis of je zag een kerstboom met kaarsjes, feestelijk verlicht tussen de geopende gordijnen. Vanavond voelen de Duitsers het verschil. Ze zijn somber, bedrukt en gedeprimeerd. Hitler is naar het westelijk front vertrokken, al mogen we dat niet hardop zeggen.

Zelf was ik bij de Oechsners voor het kerstdiner vanavond, dat heel geslaagd was. Ik vrees dat we allemaal iets te veel ons best deden om de oorlog te vergeten. Weg zijn ze, voor ons allemaal, de ‘good old ways’. Maar we hadden een gevulde kalkoen, echte koffie met slagroom en volop rode wijn, die de ­afgelopen tijd helaas zeer schaars was.

Om middernacht moest ik weg, voor mijn radiouitzending. In de Rundfunk stond een grote kerstboom en iedereen was aan de champagne. Ik vrees dat mijn tekst verschrikkelijk sentimenteel was. Ik dacht aan mijn kindertijd, vóór de oorlog in Chicago, toen Ernestine Schumann-Heink Stille Nacht zong.

William Shirer (1904-1993), Amerikaanse journalist, tot 1940 gestationeerd in Berlijn. Ingekort fragment uit Berlin Diary; Alfred A. Knopf, 1941.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden