DagboekDésiré Edmond Renault (1891 - ?)

Dagboekfragment: ’s Nachts op het slagveld; alleen, gewond, met een martelende dorst

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Franse soldaten in 1916 bij Verdun.Beeld epa

Nabij Longwy, 22 augustus 1914

Het schieten begint in de ochtendschemering. De hele dag ben ik in actie, ik word geraakt, een kogel doorboort de tas die voor mij ligt, verwondt mijn hand, doorboort mijn jas en schampt mijn borst. Ik pak de kogel, laat hem aan mijn maat Loiseau Marcel zien, stop hem in mijn portemonnee. Ik blijf schieten, kameraad Loiseau wordt geraakt in zijn been. Ik zie hoe onze luitenant wordt geraakt en neervalt.

We vechten door, overal om mij heen liggen dode en gewonde kameraden. Om drie uur ’s middags word ik in mijn linkerzij geraakt; een geweldige pijn, alsof mijn ­b­otten worden gebroken. De ­kogel gaat door mijn hele lichaam, dwars door mijn bekken, en blijft achter mijn knie zitten.

Ik loop gevaar nog eens geraakt te worden, dus sleep ik mijzelf naar een gat. Het is moeilijk mijzelf er in op te vouwen. Het schieten is opgehouden, al mijn kameraden hebben zich teruggetrokken, wij blijven achter, gewond, zonder medische zorg, stervend van de dorst.

Wat een hopeloze nacht! En het schieten! Telkens als een gewonde schreeuwt van pijn, begint het weer. Een machinegeweer bestrijkt het veld, de kogels scheren boven mijn hoofd. Ik heb een martelende dorst.

Het wordt nacht, ik denk aan mijn moeder, zoals toen ik ziek was als kind. Ik ben niet de enige, om mij heen hoor ik de stervenden om hun moeder roepen.

Désiré Edmond Renault (1891 - ?), Franse dienstplichtige soldaat. Ingekort fragment uit Paroles de Poilus. Librio, 1998.

Correctie: In een eerdere versie van dit stuk stond het verkeerde jaartal vermeld. Waar 1922 stond, had 1914 moeten staan. We hebben dit gecorrigeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden