DagboekThomas Mann (1875-1955)

Dagboekfragment: protest tegen de Hunnenstem op de radio

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Westerplatte, nabij Danzig in Polen.  Beeld Getty
Westerplatte, nabij Danzig in Polen.Beeld Getty

Saltsjöbaden, 1 september 1939

Hitlers troepen marcheren Polen binnen. Bombardement van Danzig, inlijving van deze stad geproclameerd. Algehele mobilisatie van de westerse mogendheden. Chamberlain: ‘Als de proclamatie van de heer H. betekent dat Duitsland Polen de oorlog verklaart...’

Hitler declareert de afzijdigheid van Italië. Na het ontbijt wat geschreven, verstrooid, omdat ik meende dat ik in het stadhuis moest spreken. Lunch daar na een rondleiding door de burgemeester. Onder de gasten Bert Brecht en vrouw. Raadskelder, persoonlijke toasts op een gelukkige wending uitgebracht.

Op de terugweg aanschaf van een radio, waarop K. en E. helaas de ‘rede’ van Hitler voor zijn Rijksdag hoorden. Protest van een echtpaar in de kamer hierboven tegen de Hunnenstem. Dat wij wegkomen van hier problematisch. Het interview van gisteren in alle kranten. Zeer moe en prikkelbaar.

3 september

Wederom ’s zomers weer. ’s Middags naar het badeiland en het pad over de klippen en werd op een bank zittend aangesproken door een Zweedse leraar, met wie ik mij enige tijd onderhield.

Om 12 uur ’s middags liep het Engelse ultimatum af. Sinds dat tijdstip zijn Engeland en Frankrijk met Duitsland in oorlog. Op de Duitse radio marsliederen, het antwoord op de Engelse eis (van een koppige leugenachtigheid) en Hitlers proclamatie aan de troepen in het oosten, waarnaar hij afreist. Het noodlot neemt zijn loop.

Thomas Mann (1875-1955). Ingekort fragment uit Dagboeken 1918-1939. Vertaling Hans Hom. De Arbeiderspers, 1987.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden