DagboekTweede Wereldoorlog

Dagboekfragment: Oskar Schindler ontfermt zich over Joodse kampslachtoffers

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Beeld uit Schindler's List, de film uit 1993 van Steven Spielberg over de reddingsactie van een grote groep joden door Duitse zakenman Oskar Schindler tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Brünnlitz, 28 januari 1945

Zoals we daar voortstrompelden door de dikke sneeuw, van de wagon naar het kamp, moeten we een huiveringwekkend beeld hebben opgeroepen. De bewoners die ons zien aankomen, staren ons verbijsterd aan. Sommigen slaan de handen voor de ogen. Ik weet niet wat me te wachten staat, maar ben niet bang. Ze zullen ons vast niet bevrijd hebben om ons nu te doden!

Oskar Schindler, de directeur van het kamp, heet ons samen met zijn vrouw welkom en ondersteunt ons bij het laatste stukje. Hij laat openlijk blijken dat hij met ons te doen heeft en roept uit: ‘Mijn hemel, jullie zien er nauwelijks nog als mensenkinderen uit.’

Dat was dus onze aankomst in Brünnlitz. In het kamp stoppen ze ons direct in bad en dat wordt ons eerste contact met de bewoners. De baas van het bad, gekleed in gestreepte gevangeniskleren, is iemand die, aan zijn Jiddisch te horen, dezelfde achtergrond heeft als ik. Wat een verschil in ontvangst met Golleschau of Auschwitz! Zijn eerste woorden zijn: ‘Broeders, maak het je gemakkelijk. Jullie zien er gebroken uit, maar wij helpen jullie er wel bovenop. Bij ons zul je het goed hebben en tot rust komen.’

Zulke woorden waren we niet meer gewend van onze Joodse ‘leiders’. Het hete water geeft ons een gevoel alsof we in een kuuroord zitten. Wat een genot om je kapotte ledematen te kunnen strekken!

Jozef Hilel Borensztajn (1898-1985), geboren in Krakau, woonde sinds 1918 in Amsterdam. Ingekort fragment uit Dagboek 1943-1945. Ambo, 1998. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden