Dagboekfragment: Lichtvoetige verteller vocht met elk woord

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Egon Erwin Kisch Beeld Wikimedia Commons

Berlijn, 4 april 1948

Enkele dagen geleden is Egon Erwin Kisch in Praag overleden, veel te vroeg, hij was nog geen 63. Velen van ons zullen hem bijzonder missen. Zijn menselijkheid woog ruimschoots op tegen de minder aangename trekken in zijn karakter. Zijn boeken getuigen ervan: onder de ontspannen anekdotische vorm, die hem als gegoten zat, school zijn hart, en dat was vervuld van compassie.

In dat opzicht lijkt hij op Kurt Tucholsky, hoewel die een meer wendbare geest had en waarschijnlijk ook makkelijker schreef. Thomas Manns uitspraak dat een schrijver iemand is die het schrijven erg moeilijk vindt, was op hem van toepassing.

Hij vocht met de woorden. Zijn Gisl en zijn naaste vrienden kunnen ervan getuigen hoe de schijnbaar lichtvoetige feuilletonschrijver, de onderhoudende verteller, elk woord moest bevechten.

Het maakte niet uit waar hij was; in het Romanisches Café in Berlijn, in een emigrantenkroeg in Versailles of op een munitiekist in de loopgraven bij Peñarroya in Zuid-Spanje, waar hij ons kwam opzoeken en waar hij ons vermaakte met grappen en goocheltrucs (waarmee hij zelfs optrad in het Casino van Nice), en met eindeloze anekdoten van overal en nergens – en ondertussen bleef die ene onvoltooide zin, het ene onvolmaakte hoofdstuk waar hij aan werkte, aan hem knagen.

Wie hem goed kende, ontging het niet en vaak was het pijnlijk om te zien. 

Alfred Kantorowicz (1899-1979), Duitse journalist. Uit Deutsches Tagebuch. Kindler Verlag, 1959.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden