DagboekWalter Kempowski (1929-2007)

Dagboekfragment: Jazz was entartet, dus hoe zit dat met ­nazi’s die van Swing hielden?

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Pianist Mary Lou Williams in New York, 1943.Beeld Getty

Nartum, 3 september 1983

Werner Burkhardt interviewde mij voor Zeitmagazin over jonge jazzfans in de Tweede Wereld­oorlog. Ik zei dat hij beter naar ­Robert kon gaan, die weet er veel meer van. Maar hij zei: nee, nee, ik wil jou spreken.

Het schijnt een trend te zijn meer aandacht te besteden aan de Swingjugend en hun afkeer van het Derde Rijk. De Swingjugend is soms zelfs al in verband gebracht met de Edelweiss Piraten, met wie wij ons destijds solidair verklaarden – althans, voor zover wij van hun bestaan wisten.

Ik kan me er nog over verbazen dat de RSBB, de Rostocker Swing Band Boys, door de nazi’s oog­luikend werden toegestaan, de ‘Boys’ droegen zelfs een herkenningsteken op hun revers, een gouden kettinkje, en met hun lange haren en witte sjaals vielen ze sowieso op. Bizar genoeg ­waren ook een kopstuk van de ­Hitler ­Jugend en zelfs een SS’er lid van de club.

Voor de hedendaagse linkse ­gemeente, die hier in onze republiek uitmaakt wat antifascistisch is en wat niet, vormen de Swingheinis geen thema.

In 1945 vonden de Russen jazz een teken van ­westerse decadentie. Ook de verdwaalde Rus die op zoek naar vrouwen of drank onze woning kwam binnenstiefelen en die ik wat hot jazz voorspeelde op de­ piano, had er een afkeer van.

Zelf kan ik het intussen ook niet meer horen.

Walter Kempowski (1929-2007), Duitse auteur en dagboekschrijver. Ingekort fragment uit Sirius – Ein Art Tagebuch. ­Btb Taschenbücher, 1990.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden