Dagboek Gérard Bauër

Dagboekfragment: in Rotterdam is iets bovenmenselijks verricht

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Rotterdam, 15 oktober 1956

De Duitsers hebben de oude stad vernietigd, maar ze waakten ervoor de haven te beschadigen. Ze hielden rekening met een toekomst waarin Rotterdam, winnaar hetzij overwonnene, opnieuw de Rijnhaven zou worden, de poort van West-Duitsland naar de Noordzee.

Voor 1940 was Rotterdam de grootste haven ter wereld, op New York na. Dat is ze gebleven, zij het dat diverse kaden er verlaten bij liggen: de rijkdommen van Nederlands-Indië worden er niet meer gelost. Sumatra, Java, Bali, Lombok – de eilanden waar Holland orde, voorspoed en veiligheid bracht, die eilanden zijn Holland ontsnapt.

Groot-Brittannië, dat als voormalig eigenaar hun waarde kende, vormde de slechte, ongerijmde raadgever in dit verlies. Wat is er over van de Gordel van smaragd? Ik ga er niet naar terug om het antwoord te zien.

Terwijl de dag verstreek, heb ik over de Westerkade gewandeld, waar zich de reders en ship chandlers hebben gevestigd en waar het koperwerk en de voorname panden getuigen van hun welstand. De geur van het water, de bedrijvigheid, de rook van de schepen – niets dat me onbekend voorkwam of me verraste.

Rotterdam is een kunstmatige haven, ­kilometers uitgegraven in het land, dankzij een bovenmenselijke volharding. De zee werd naar de rivier geleid, in plaats van dat de rivier naar zee leidde.

Gérard Bauër (1888-1967), Franse journalist en essayist. Ingekort fragment uit Chroniques 1954-1964. Gallimard, 1965.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.