Dagboek Josef Hofmiller

Dagboekfragment: In Beieren breekt de revolutie uit

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

München, 8 november 1918

Vannacht zijn we een ‘Vrijstaat’ geworden, Beieren wordt vanaf nu niet meer geregeerd door Ludwig III, maar door Kurt Eisner, de vroegere literair recensent van de Münchner Post en de leider van de Onafhankelijken in München (drie maanden later werd Eisner door een radicale nationalist vermoord, red.).

Gistermiddag was er een massale bijeenkomst op de Theresienwiese. De opkomst moet heel groot geweest te zijn, want toen ik tegen zes uur ’s avonds na Engelse les naar huis ging, kwam me een enorme mensenmassa tegemoet, in stromen door de Theatiner- en Weinstrasse en door de Residenz- en Dienerstrasse.

De straten waren nog slechter verlicht dan anders, wat de zwijgend door het duister trekkende mensenmassa’s iets griezeligs gaf. Toen ik om 10 uur naar bed ging hoorde ik in de verte joelen en schieten. Ook werd er herhaaldelijk Republiek! geroepen.

9 november

De revolutie was duidelijk tevoren beraamd, maar ondanks alle waarschuwingen hebben de bestuurlijke en militaire autoriteiten zich er door laten verrassen. Vrijdagochtend was de omwenteling compleet. München was als hoofdstad van het koninkrijk Beieren naar bed gegaan, en was ontwaakt als hoofdstad van de ‘Volksstaat’ Beieren.

Telefoonverkeer, telegrafie en openbaar vervoer waren donderdagavond stilgelegd; vrijdag functioneerde alles weer.

Josef Hofmiller (1872-1933), Duitse schrijver en essayist. Ingekort fragment uit Revolutionstagebuch 1918/19. Karl Rauch Verlag, 1938.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden