DagboekKäthe Kollwitz (1867-1945)

Dagboekfragment: Het Duitse volk wil geen geëxalteerde kunst

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Berlijn, 21 februari 1916

Las een artikel van Eduard von Keyserling: ‘De kunst van morgen’. Hij keert zich tegen het expressionisme en stelt dat het Duitse volk na de oorlog geen behoefte heeft aan geëxalteerde atelierkunst. Wat het nodig heeft, is realistische kunst.

Geheel mee eens, tenminste als Keyserling met realistische kunst hetzelfde bedoelt als ik. Met Paul had ik het over mijn sculpturen. Die zijn een fiasco. Waarom? Omdat de gewone man ze niet begrijpt. Kunst voor de gewone man hoeft niet banaal te zijn. Ware kunst die eenvoudig is, die kan aanspreken.

Ik ben ervan overtuigd dat er een band moet zijn tussen kunstenaar en volk. Het genie mag voorop lopen en nieuwe wegen zoeken, de goede kunstenaar die ná het genie komt – waar ik mijzelf toe reken – heeft de taak de verloren verbintenis te herstellen. Pure atelierkunst is onvruchtbaar, want wat levende wortels mist – waartoe zou dat bestaan?

Bij Wertheim stonden vandaag twee jonge moeders met kleintjes op hun arm, omringd door winkelmeisjes. De ene vrouw zei tegen de ander: ‘Ja ja, zoiets heeft ú niet voor elkaar gekregen.’

De andere zei: ‘De ware kunst is tien jaar getrouwd te zijn als ik en géén kind te krijgen.’

Een ander: ‘En daar bent u trots op? U hoort zich te schamen!’

Het was mooi om te zien hoe de winkelmeisjes alles vergaten en om de mooie kindertjes met hun glimmende konen dromden.

Käthe Kollwitz (1867-1945), Duitse kunstenaar. Ingekort frament uit Die Tagebücher. Akademie Verlag, 1989.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden