DagboekHermann Bahr (1863-1934)

Dagboekfragment: grote mannen kun je beter niet van dichtbij leren kennen

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Norwegian playwright and poet Henrik Ibsen (1828-1906) is often considered the father of modern prose drama. Beeld Getty Images
Norwegian playwright and poet Henrik Ibsen (1828-1906) is often considered the father of modern prose drama.Beeld Getty Images

München, 6 november 1888

Ik ben op bezoek geweest bij Henrik Ibsen, die hier sedert jaren ongestoord in zijn dromen vertoeft. Ik moet toegeven dat ik enigszins beducht was, want over het algemeen geldt: mannen die wij om hun werk bewonderen, kun je beter niet van dichtbij leren kennen. Het algemeen menselijke, dat ook aan het grote ten grondslag ligt, bederft de indruk.

Bij Ibsen is het anders: je kent hem pas echt, als je hem hebt ontmoet. Een zuiverder voorbeeld van menselijke edelmoedigheid zul je niet vinden. Zijn stille, ­bekommerde gelaat zou je willen lezen zoals je leest in het opengeslagen boek der mensheid. Ik moest aan Goethe denken.

Hij moet veel hebben geleden, maar dat heeft hij overwonnen. Hij kijkt je aan met die Aziatische deemoed die in ieder medemens een lotgenoot ziet. Evenwichtig, verzoend, gelouterd.

Ik was van plan hem van alles te vragen, doch ik vond de woorden niet, stamelde maar wat en had moeite mijn tranen te verbergen. En met een ontroerende goedheid begon hij te vertellen. Zo heb ik ervaren hoe er toch iets goddelijks in de mensen is, hoe hij standhoudt, stil alles verdraagt en zijn geloof in het goede en schone ­behoudt.

De jonge Duitse literatuur, die momenteel zo naarstig naar nieuwe wegen zoekt, heeft hier in München een dappere voorvechter in M.G. Conrad.

Hermann Bahr (1863-1934), Oostenrijkse schrijver en criticus. Ingekort fragment uit Prophet der Moderne. Böhlau Verlag, 1987.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden