Dagboek Fragment Johann Wolfgang von Goethe

Dagboekfragment: feest voor de viervoeters in Rome

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832), op het Roomse platteland. Gedeelte van een schilderij uit 1787, door Johann Heinrich Wilhelm Tischbein (1751-1829). Beeld Getty

Rome, 18 januari 1787

Gisteren op het feest van de heilige Antonius Abbas hebben wij er een vrolijke dag van gemaakt, het was het mooist denkbare weer, ’s nachts had het gevroren en overdag was het helder en warm.

Men kan constateren dat alle religies ten slotte het punt moesten bereiken dat ze in enige mate ook de dieren in geestelijke gunstbewijzen lieten delen. Sint Antonius is beschermheilige van de viervoeters, zijn feest een saturnalische feestdag voor de anders zo zware arbeid verrichtende dieren.

Alle hoge heren moeten op deze dag thuis blijven of te voet gaan, nimmer zal men nalaten verhalen te vertellen over ongelovige edelen die hun koetsiers op deze dag dwongen uit te rijden en daarvoor met grote rampen werden gestraft.

De kerk, San Antonio Abbate, ligt aan een zo ruim bemeten plein dat het voor een troosteloze vlakte zou kunnen doorgaan, maar vandaag heerst er een vrolijke drukte, paarden en muildieren worden tot voor de kleine, iets opzij van de kerk staande kapel geleid, waar een priester, uitgerust met een grote kwast, de wakkere schepsels met het in tobben en kuipen voor hem staande wijwater royaal besprenkelt.

Vrome koetsiers komen met kaarsen aanzetten, de hoge heren sturen aalmoezen en giften, opdat de nuttige dieren het komende jaar voor alle rampspoed bewaard mogen blijven. Ezels en hoornvee delen eveneens in deze zegen.

Johann Wolfgang von Goethe

(1749-1832). Ingekort fragment uit Italiaanse reis. Vertaling Wilfred Oranje. Boom, 1999.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.