DagboekWilliam Ralph Inge (1860-1954)

Dagboekfragment: Engeland heeft een vijand nodig

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

St. Paul's-kathedraal in 1870. Beeld Getty
St. Paul's-kathedraal in 1870.Beeld Getty

Londen, 9 november ca. 1948

Diner bij de burgemeester. Ik zat naast Lord Burnham, die iets interessants vertelde: ‘In 1915 ontmoette ik Lord Lonsdale, de grote vriend van de Duitse keizer. De keizer zei: ‘Ik sta er slecht voor. De generale staf heeft mij alles uit handen genomen en mijn oudste zoon spant tegen mij samen.’ Een paar weken later schreef hij: ‘Het is inmiddels nog erger. Het lijkt oorlog óf revolutie te worden.’’

De meningen over de keizer zullen altijd verdeeld blijven. Wij Engelsen hebben een vijand nodig, die we eigenschappen van de duivel toedichten. Wilhelm mag zich als privépersoon schappelijk hebben gedragen, maar een vorst in tijden van crisis wordt van alle kanten belaagd en zal niet altijd een rechte koers varen.

De laatste keer dat ik van hem hoorde was na het begin van de Tweede Wereldoorlog. Hij stuurde me een kerstkaart met ‘Vrede op aarde’ in het Engels. Ik schreef ­terug naar Doorn, met de tekst: ‘Als Uwe Majesteit het nog voor het zeggen had gehad, was deze vreselijke oorlog niet uitgebroken.’ Hij schreef terug: ‘U heeft ­gelijk, zeker niet.’

Ik ben altijd voor neutraliteit geweest in de Tweede Wereldoorlog. Ik denk dat die aan Hitler te wijten was en niet aan de generale staf, die wel uit was op de Eerste Wereldoorlog. Maar ik ben ervan overtuigd dat Hitler geen oorlog met Engeland wilde. Wat hij wel wilde: Rusland uit Europa verjagen en zo veel mogelijk oostelijk gebied annexeren.

William Ralph Inge (1860-1954), ­deken van St. Paul’s-kathedraal. Uit Diary of a Dean. Hutchinson & Co, 1949.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden