Dagboekfragment: De Sixtijnse Kapel is duister en doodstil

Het plafond van de Sixtijnse kapel. Beeld ANP

Rome, 3 april 1833 

Vanmiddag werd in de Sixtijnse Kapel het beroemde Miserere gezongen. In Rome verkondigt men dat het niet slechts door geen enkel ander koor gezongen mag worden, maar ook in geen enkele andere kerk, waar ook ter wereld. De keizer van Oostenrijk stuurde Mozart naar Rome met het oogmerk het met hetzelfde effect in Wenen te laten uitvoeren, maar dat is niet gelukt.

Het is inderdaad zeer bekoorlijke muziek, die doet denken aan de klank van een aeolusharp. De aangrijpende schriftlezing betrof het verraad van Judas, waarbij relevante delen uit de psalmen en de boeken der profeten op Jezus werden betrokken. Als het koor dan deze woorden zingt: Traditor autem dedit eis signum, disens, quem osculatus fuero, ipse est, tenete eum, worden alle kaarsen in de kerk op één na gedoofd. Daarna wordt dit vers herhaald en wordt de laatste kaars weggenomen en onder het altaar verborgen.

In de nu duistere, doodstille ruimte ontvouwt zich dan die ongewoon schitterende melodie (waarbij de hele gemeente knielt): Misere mei, Deus, etcetera. Het is een tafereel dat in combinatie met de muziek diepe indruk maakt.

Alles getuigt hier van goede smaak. De zangers staan onzichtbaar opgesteld achter een hoog traliewerk dat tot boven hun hoofden reikt. Wij bevonden ons in de kapel van Michelangelo, die is gevuld met de edelste figuren en gestalten uit de Bijbelse geschiedenis.

4 april

Vanavond hoorde ik het Miserere in de Sint-Pieter, het effect was minder indrukwekkend dan gisteren. Maar wat een godshuis!

Ralph Waldo Emerson (1803-1882), Amerikaanse essayist. Uit Journals of Ralph Waldo Emerson. Uitgeverij Random House, 1960.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden