DagboekJohn Evelyn

Dagboekfragment: de Joden van Amsterdam bieden stof tot nadenken

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Amsterdam, 20 augustus 1641

De volgende dag, de 20ste, ging ik terug naar Delft en vandaar naar Leiden, waar ik een rijtuig nam dat me nog dezelfde avond, ofschoon het laat was, naar Haarlem bracht. Om 7 uur ’s ochtends bereikte ik Amsterdam, waar ik eerst, aangezien het zaterdag was, de synagoge ging zien.

De rituelen, de ornamenten en lampen, de wetten en het onderricht – in alles vond ik stof ter overdenking. De vrouwen zaten apart in een galerij achter open traliewerk, hun hoofden gewikkeld in merkwaardig geplooid linnen. De mannen, het hoofd bedekt, droegen ruime gele jassen en wiegden heen en weer terwijl ze hun gebeden zegden.

Daarna gingen we de stad uit naar Overkirk (Ouderkerk aan de Amstel, red.), waar hun een groot stuk land is toegewezen om hun doden te begraven. Het is vol grafstenen met Hebreeuwse inscripties, sommige groot en kostbaar. In een van de grafmonumenten zaten de stenen los, ik tuurde naar binnen en zag een stoffelijk overschot met enige boeken en papieren. Naar het schijnt wordt een grote rabbi tezamen met enige van zijn boeken ter aarde besteld.

Met een stok haalde ik enige papieren tevoorschijn, ze waren met Hebreeuwse letters bedekt, maar erg beschadigd. Na terugkeer bezochten we het Spinhuis, een soort tuchthuis waarin zedeloze en onverbeterlijke vrouwen worden onderworpen aan tucht en zware arbeid, maar alles in goede orde.

John Evelyn (1620-1706), Britse wetenschapper. Uit The Diary of John Evelyn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden