Dagboek Wilhelm II

Dagboekfragment: De Duitse keizer laat alles koud

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Huis Doorn, waar de Duitse keizer Wilhelm II na de Eerste Wereldoorlog in ballingschap leefde tot zijn dood in 1941. Beeld ANP

Doorn, 22 mei 1928

Ik heb de keizer twee krantenknipsels gegeven die een uitvoerige bespreking van de verkiezingen geven en die duidelijk aantonen dat de grote meerderheid van het Duitse volk zich voor de republiek heeft uitgesproken en van de monarchie niets meer wil weten.

Het resultaat is verbluffend. Ik observeerde de keizer nauwkeurig om er achter te komen of hij niet toch onder de indruk is van het verkiezingsresultaat en of die zogenaamde goede stemming geen theater is. Maar het heeft hem werkelijk allemaal koud gelaten. Hij is in lange tijd niet zo opgewekt geweest en praat zelfs over wat hij allemaal zou doen als hij de teugels van het bewind weer in handen heeft.

Vandaag bij het hooien hield ik me bij uitzondering niet bezig met het wegrijden van het gemaaide gras met een kruiwagen, maar harkte ik de resten, die waren blijven liggen, bij elkaar. Zijne Majesteit: ‘U degenereert hier in Nederland ook als ik dat zo met vroeger vergelijk!’

Nee, veel plezier geeft het zeker niet als men nu al bijna tien jaar hout hakt, hooi rijdt, bloemen plukt of water giet. God weet dat het mij soms barbaars zwaar valt, vooral als ik daarbij nog last van galpijnen heb! De andere heren zijn hier maar een week of zes per jaar, maar door in de beste jaren van mijn leven, jaar in jaar uit en elke dag weer, zulk werk te doen, vergaat de zin en passie zo nu en dan.

Maar daaraan zal de hoge heer wel niet denken.

Sigurd von Ilsemann (1884-1952), vleugeladjudant van de Duitse keizer. Ingekort fragment uit Wilhelm II in Nederland 1918-1941. Aspekt, 2015.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden