Dagboekfragment: de diepe stilte van de Zuidpool

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Zuidpool

Antarctica, 12 april 1934

Het is volkomen onbewolkt, temperatuur minus 50 graden, met een fluisterende wind uit het zuiden die je huid in brand zet. Elke dag licht de hemel minder op. De diepblauwe donkere massa die vanuit het zuiden komt opzetten, is rond het middaguur al haast pal boven me.

De zon kwam vanochtend om half tien op, maar kwam nauwelijks los van de horizon. Rood en reusachtig rolde ze als een wiel over de rand van de Barrier, tot ze rond het middaguur onderging en er niets restte dan een bloedrode gloed.

Een onaards schemerlicht spreidde zich uit over de Barrier, met als uit een diepe krater opschietende vuurtongen en de sneeuw als met vlammen gekleurd.

Anders dan wordt gedacht, komt de poolnacht niet onverhoeds. Het daglicht verdwijnt niet abrupt en de nacht valt niet onmiddellijk. Het gaat geleidelijk, als een eindeloos opkomend getij. De toeschouwer is zich van geen haast bewust. Integendeel, hij voelt zich de getuige van iets van onschatbare betekenis, dat zich met eindeloos geduld aan het voltrekken is.

Dit zijn de beste uren. De uren waarin verwaarloosde zintuigen ontwaken tot een ongekende gevoeligheid. Je staat op de Barrier, en al wat je doet is kijken en luisteren en voelen. De middag is zo helder dat je geen geluid durft te maken, uit angst dat hij in stukken breekt.

Richard E. Byrd (1888-1957), Amerikaanse poolonderzoeker. Ingekort fragment uit Alone, the Classic Polar Adventure. Putnam, 1938.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.