Dagboek Willem de Clercq

Dagboekfragment: brandstichting en razernij in Amsterdam

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Amsterdam, 16 november 1813

Gisterenavond om 5½ uur, ten kantore gezeten, hoorden wij plotseling een verward rumoer. Wij snelden naar de deur waar het lawaai zich met een ontzettende heftigheid deed horen. Spoedig vernamen wij dat het een troep van een honderdtal personen was, die de kreet ‘Oranje boven’ lieten weerklinken.

Gisteren, de avond doorbrengend bij oom De Vos, hoorden wij veelvuldig dergelijke kreten, onder andere van de Haarlemmerdijk. Naar huis terugkerend, stond de hemel geheel in brand. Vannacht werd ik gewekt door kreten en liederen, terwijl er nu en dan een dichte hagel viel.

Vanmorgen vernamen wij dat het rode schijnsel aan de hemel moest worden toegeschreven aan de brand van alle huizen van de douane die had plaatsgevonden langs de haven. Een grote menigte Amsterdammers doorkruiste al zingend de straten. Zij die buiten de poorten wonen, hebben de brand gestoken in de huizen van de octrooien die dicht bij de poorten gelegen zijn.

Vanmorgen was de razernij nog niet verminderd. De jodenbuurt was in opstand. Iedereen droeg linten in oranje kleur die men er in menigte verkocht. Men had de strafgevangenis geforceerd en er een jood uitgehaald die veroordeeld was ten tijde van de laatste troebelen. Deze jood liet men overal rondwandelen, van het hoofd tot de voeten versierd met oranje.

Willem de Clercq (1795-1844), koopman en literator. Ingekort fragment uit Woelige weken; November – December 1813. Querido, 1988.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden